Доллар59.14 Евро69.47
-38 °С

Сымыйа праймериз: нэһилиэнньэни тоҕо албынныылларый?

09:36 в 21.08.201729 501

Сымыйа праймериз: нэһилиэнньэни тоҕо албынныылларый? Сымыйа праймериз буолла дуу, хайдах дуу... Ким кими өйүүрүй? Эбэтэр быһаччы: быыбардааччыларынан оонньооһун үчүгэйгэ тиэрдиэ суоҕа.

Мин төрөөбүт-үөскээбит төрүт түөлбэм, биһикпин ыйаабыт сирим-уотум – Сунтаар улууһун Арыылаах нэһилиэгэ, ол эбэтэр Уһун Күөл бөһүөлэгэ. Ырыаҕа ылламмыт, хоһооҥҥо хоһуйуллубут Хочо сирин хабыллар хаба ортото. Сүүсчэ сыллааҕыта Хочо улууһа диэн аатыран-сураҕыран турбут дойду. Ол кэлин Сунтаар улууһунуун холбоһон, биир улуус буолбуттара.

Биир биллэр соҕус өртүн эттэххэ, Арыылаах сиригэр-уотугар саха суруйааччыта Леонид Андреевич Попов төрөөбүт-үөскээбит. Мин үөрэнэн бүтэрбит Арыылааҕым орто оскуолата кини аатын сүгэр. Ааҕааччыларга бу диэн эттэхпинэ, атыннык аатырар Ааттаммат Хотун эдьиий – Суоһалдьыйа Толбонноох дойдута...

Дьэ итинник бэрт сэргэхтик киирии тыллаан баран, суруйуум салгыы отой атын хабааннаныа. Баалаайаҕыт дуу. Ол – быыбар туһунан.

Арыылаах нэһилиэгэр бу балаҕан ыйын 10 күнүгэр баһылыгы талыы буолар. Барыта алта кандидат регистрацияланна. Бу орто баайыылаах нэһилиэккэ элбэх.

Бу күннэргэ мин суотабайым тохтообокко тыаһыыр. Ол курдук республика араас улуустарыттан, нэһилиэктэриттэн быыбарга сыһыаннаах ыйытыылары биэрэллэр. Олор истэригэр, биллэн турар, дойдубуттан эмиэ эрийэллэр. Дьэ маныаха, кырдьык даҕаны, Сунтаар улууһун Арыылаах нэһилиэгэр дьикти быһыы-майгы үөскээбит эбит. Быыбардааччылар, биир дойдулаахтарым, букатын буккуллан баран олорор эбиттэр.

Бу саас муус устар 9 күнүгэр “Единэй Россия” праймериһа буолбутун бары өйдүүр буолуохтааххыт. Онно “былаас партията” бэйэтин чилиэннэрин күрэстэһиннэрэн, аны күһүҥҥү быыбарга ким кыттар быраабы ыларын быһаарбыта.

Праймериз хайдах барбытын миэстэтигэр барытын билэ олордоххут. Оттон Арыылаах нэһилиэгэр икки кандидат турбута: Екатерина Григорьева уонна Иван Игнатьев. Биир кыайбыттара аны күһүҥҥү быыбарга “Единэй Россия” партияттан соҕотох кандидат буолан, кыттыахтааҕа. Кандидаттар онуоха тыл-тылларын бэрсэн, биир кыайтарбыттара кыайбыт киһини өйүүрүн туһунан илии баттаспыттара.

Төһө да партия праймериһа эрэ буоллар, нэһилиэнньэ барахсан маныаха олус улахан суолтаны биэрэр. Ол иһин дьиҥнээх быыбарга кыттар курдук кэлэн, үгүстэр актыыбынайдык куоластааччылар. Бу да сырыыга оннук буолбута.

Кистэл буолбатах, бары билэллэр: улуус уонна нэһилиэк билиҥҥи салалтата Игнатьев кандидатуратын аһаҕастык өйүүрүн. Быһаас дьон туруорсуутунан “Туймаада” хаһыат улуус баһылыгар Анатолий Григорьевка запрос оҥорон турар: Игнатьевы праймеризка өйүүгүт дуо, диэн. Баһылык эппиэтэ “өйүүр бобуллубат” диэн хабааннаах буолбута. Дьиҥэр: “Букатын кыттыспаппыт!” – диэн буолуохтааҕа эбитэ ини, мин оннук хоруйу кэтэспитим. Онон улуус дьаһалтата кими өйүүрэ чуолкай биллэр.

Дьэ, муус устар 9 күнүгэр праймериз буолар. Арыылаахтар характердаах дьон буолан биэрэллэр: төһө эмэ олохтоох былаастар “баалкылыы” сатааталлар, биир куолаһынан чорбойон Екатерина Григорьева кыайан тахсар. Кыайыылаах сарсыныгар күрэстэһээччитигэр эрийэр, киһитэ: “Кыайтардым. Хайыахпыный, эр киһи биир тыллаах, эйигин өйүүбүн”, – диир.

Чэ, сөп, единэйдэр праймеризтара Арыылаахха ити курдук ааста. От ыйа буолла, баһылыкка кандидаттар регистрацияланан киирэн бардылар. Арай миэхэ эрийдилэр: “Игнатьев “Единэй Россия” партияттан тахсыбыт уонна быыбарга киирсэр үһү”, – диэн. Мин маҥнай итэҕэйбэтим. “Эс, ама, хайдах оннук буолуой?”.

Соһуйарым сөп даҕаны. Тоҕо диэтэххэ мин кинилиин телефонунан хаста да, саас дойдубар да бара сылдьан сирэй көрсөн кэпсэппитим. Онуоха кини: “Праймериз барытын быһаарар, онно кыайтардахпына аны күһүн киирсибэппин”, – диэн эппитэ. Ону остуолга олорон истибит туоһуларбыт да элбэхтэр.

Тута биири этэн кэбиһэбин: бу киһи тоҕо онно наһаа кыһалынныҥ, быыбардарыгар ороостуҥ, диэххитин сөп. Хоруйа маннык. Мин дойдубун кытары сибээспин хаһан да быспатаҕым. Улуус хаһыатын редакторынан 6 сыл тиритэ-хорута үлэлээн улууспар иэспин, кыратык да буоллар, төлөөбүт курдук сананабын. Нэһилиэкпин кытары сибээспин эмиэ быспатаҕым, түгэн көһүннэр эрэ сылдьа сатыыбын. Былырыын ийэбин, Герой-ийэ Зоя Николаевнаны тиһэх суолугар атааран кэлбитим... Быйыл саас эмиэ сырыттым, төрөөбүт нэһилиэкпин көрө-истэ. Манна Дьокуускай куоракка Арыылаах нэһилиэгин түмсүүтэ ыытар тэрээһиннэригэр күүһүм кыайарынан кытта сатыыбын. Ону дьон билэллэр. Дьиҥэр, бу ыстатыйа суруллуо суохтаах этэ да, көстөн турар албыны-сыыһаны билбэтэҕэ буолан ааһар кыаҕа суох буолан, бэйэм санаабын этэбин.

Дьон этэрин иһиттэххэ, маннык: улуус, нэһилиэк салалтата Иван Игнатьевы, төһө да праймеризка кыайтарбытын иһин, баһылыкка талылларыгар туох-баар күүстэрин уураллар. Улуус уонна нэһилиэк баһылыктара, дьиҥэр, быыбарга букатын орооһуо суохтаах эбиттэрэ буолуо. Аны туран кинилэр “Единэй Россия” чилиэннэрэ буолуохтара дии? Оччотугар тоҕо праймериз кыайыылааҕын өйөөбөккө, кыайтаран аанынан тахсыбыт киһини түннүгүнэн киллэрэ сатыылларый? Сорох дьон этэллэринэн, “салгыы коррупциялыы олороллорун” салҕаары дуо?

Уопсайынан, “Единэй Россия” бэрээдэгэ да суох партия эбит диэн санааҕа, баҕарбатаргын даҕаны, кэлэҕин. Чилиэннэрэ баҕардылар даҕаны быыбар саҕана тахсан бараллар, баҕардахтарына киириэхтэрэ. Чахчы да – “проходной двор” курдук. Бу “былаас партията” дэнэр партияны киэргэппэт. Эбэтэр оннук дьон мустубут сирдэрэ дуу? Тоҕо дьону-сэргэни праймериһынан буккуйаллар, син биир тутуспат эрээри? Нэһилиэнньэни оонньуу оҥостор, сэниир дьүһүннэрэ дуу? “Эһиги баҕас... Син биир талыаххыт!” – диэбиттии.

Манан сибээстээн “Туймаада” редакцията партия салайааччыларыттан уонна тустаах улуус, нэһилиэк салалталарыттан официальнай ыйытык – запрос оҥоруоҕа: дьиҥнээҕинэн кими өйүүллэрий?

Республикабыт сайдыыта нэһилиэктэртэн саҕаланарын куруук өйдүөх кэриҥнээхпит. Коррупция, аймахтаһыы-сыбааттаһыы ханнык да таһымҥа суох оҥоһуллуохтаах. Ыччаппыт чиэһинэй, албыны кытары эйэлэһимтиэтэ суох буоларын ситиһэ сатыахтаахпыт. Ону кыайбатахпытына сайдыы бохсуллуо, ыччаппыт кэхтиэ.

Оннук эрэ буолбатын! Сырдык – сыдьаайдын, кэрэ – кэскиллэннин.

Александр ЯКОВЛЕВ,

“Туймаада” хаһыат тэрийээччитэ,

кылаабынай редактора.

Комментарии(29)

Аватар пользователя Гость
Анна М. 22.08.2017, 07:10

Дьэ буолар да эбит. Таах даганы киьи соьуйбат.

Аватар пользователя Гость
RonWace 13.09.2017, 10:45

Buy 125 Mcg Synthroid No Prescription http://cialtobuy.com - generic cialis Cheap Kamagra Online Pharmacy
Articulo 149 Dosage For Amoxicillin 500 Mg What Do Amoxicillin Capsules Look Like
Priligy Necesita Receta Medica <a href="http://cialtobuy.com" rel="nofollow">generic cialis</a> Buy Kamagra Gel Marsiglia

Аватар пользователя Гость
RonWace 14.09.2017, 01:43

Comprar Viagra Con Mastercard http://cialtobuy.com - buy cialis Cialis Pharmacie En Ligne
Propecia Farligt For Kvinnor Kamagra Super
Prodotto 76 <a href="http://cialtobuy.com" rel="nofollow">cialis</a> Cheapest Fastest Canadian Pharmacy

Аватар пользователя Гость
RonWace 28.09.2017, 09:20

Venta De Viagra Concepcion <a href="http://tadalaf20mg.com" rel="nofollow">online pharmacy</a> Levitra Effetto Ritardante Amoxicillin For Sinus Infections Cialis Generic Safe

Аватар пользователя Гость
RonWace 28.09.2017, 09:20

Venta De Viagra Concepcion <a href="http://tadalaf20mg.com" rel="nofollow">online pharmacy</a> Levitra Effetto Ritardante Amoxicillin For Sinus Infections Cialis Generic Safe

Аватар пользователя Гость
RonWace 28.09.2017, 09:20

Venta De Viagra Concepcion <a href="http://tadalaf20mg.com" rel="nofollow">online pharmacy</a> Levitra Effetto Ritardante Amoxicillin For Sinus Infections Cialis Generic Safe

Аватар пользователя Гость
RonWace 28.09.2017, 09:20

Venta De Viagra Concepcion <a href="http://tadalaf20mg.com" rel="nofollow">online pharmacy</a> Levitra Effetto Ritardante Amoxicillin For Sinus Infections Cialis Generic Safe

Аватар пользователя Гость
RonWace 28.09.2017, 09:20

Venta De Viagra Concepcion <a href="http://tadalaf20mg.com" rel="nofollow">online pharmacy</a> Levitra Effetto Ritardante Amoxicillin For Sinus Infections Cialis Generic Safe

Аватар пользователя Гость
RonWace 28.09.2017, 09:20

Venta De Viagra Concepcion <a href="http://tadalaf20mg.com" rel="nofollow">online pharmacy</a> Levitra Effetto Ritardante Amoxicillin For Sinus Infections Cialis Generic Safe

Аватар пользователя Гость
RonWace 28.09.2017, 09:20

Venta De Viagra Concepcion <a href="http://tadalaf20mg.com" rel="nofollow">online pharmacy</a> Levitra Effetto Ritardante Amoxicillin For Sinus Infections Cialis Generic Safe

Аватар пользователя Гость
RonWace 28.09.2017, 09:20

Venta De Viagra Concepcion <a href="http://tadalaf20mg.com" rel="nofollow">online pharmacy</a> Levitra Effetto Ritardante Amoxicillin For Sinus Infections Cialis Generic Safe

Аватар пользователя Гость
RonWace 02.10.2017, 06:15

Jalea Comprar Kamagra Levitra 10 Mg Acquisto Bentyl Saturday Delivery No Script Needed Store Cash Delivery <a href="http://mailordervia.com" rel="nofollow">viagra online prescription</a> Amoxicillin Sodium Market

Аватар пользователя Гость
RonWace 02.10.2017, 06:15

Jalea Comprar Kamagra Levitra 10 Mg Acquisto Bentyl Saturday Delivery No Script Needed Store Cash Delivery <a href="http://mailordervia.com" rel="nofollow">viagra online prescription</a> Amoxicillin Sodium Market

Аватар пользователя Гость
RonWace 02.10.2017, 06:15

Jalea Comprar Kamagra Levitra 10 Mg Acquisto Bentyl Saturday Delivery No Script Needed Store Cash Delivery <a href="http://mailordervia.com" rel="nofollow">viagra online prescription</a> Amoxicillin Sodium Market

Аватар пользователя Гость
RonWace 02.10.2017, 06:15

Jalea Comprar Kamagra Levitra 10 Mg Acquisto Bentyl Saturday Delivery No Script Needed Store Cash Delivery <a href="http://mailordervia.com" rel="nofollow">viagra online prescription</a> Amoxicillin Sodium Market

Аватар пользователя Гость
RonWace 02.10.2017, 06:15

Jalea Comprar Kamagra Levitra 10 Mg Acquisto Bentyl Saturday Delivery No Script Needed Store Cash Delivery <a href="http://mailordervia.com" rel="nofollow">viagra online prescription</a> Amoxicillin Sodium Market

Аватар пользователя Гость
RonWace 02.10.2017, 06:15

Jalea Comprar Kamagra Levitra 10 Mg Acquisto Bentyl Saturday Delivery No Script Needed Store Cash Delivery <a href="http://mailordervia.com" rel="nofollow">viagra online prescription</a> Amoxicillin Sodium Market

Аватар пользователя Гость
RonWace 02.10.2017, 06:15

Jalea Comprar Kamagra Levitra 10 Mg Acquisto Bentyl Saturday Delivery No Script Needed Store Cash Delivery <a href="http://mailordervia.com" rel="nofollow">viagra online prescription</a> Amoxicillin Sodium Market

Аватар пользователя Гость
RonWace 02.10.2017, 06:16

Jalea Comprar Kamagra Levitra 10 Mg Acquisto Bentyl Saturday Delivery No Script Needed Store Cash Delivery <a href="http://mailordervia.com" rel="nofollow">viagra online prescription</a> Amoxicillin Sodium Market

Аватар пользователя Гость
RonWace 02.10.2017, 11:58

Vente Viagra Ligne France En Lille Viagra Suppliers Uk <a href="http://levibuying.com" rel="nofollow">levitra pro pas cher</a> Tenorminwithoutrx Purchase Alli

Аватар пользователя Гость
JeffLype 02.10.2017, 17:06

Buy Doxycycline Online Legit Selezione Levitra Amoxicillin Quinine <a href="http://cialgeneri.com" rel="nofollow">cialis price</a> Viagra Ohne Rezept Apotheke Cheap Tadalafil

Аватар пользователя Гость
RonWace 05.10.2017, 08:06

Viagra Samples For Sale Viagra Usa Without A Prescription Low Cost Viagra Generic <a href="http://genericviabuy.com" rel="nofollow">viagra prescription</a> Misoprostol Cytotec

Аватар пользователя Гость
RonWace 05.10.2017, 08:06

Viagra Samples For Sale Viagra Usa Without A Prescription Low Cost Viagra Generic <a href="http://genericviabuy.com" rel="nofollow">viagra prescription</a> Misoprostol Cytotec

Аватар пользователя Гость
RonWace 05.10.2017, 08:06

Viagra Samples For Sale Viagra Usa Without A Prescription Low Cost Viagra Generic <a href="http://genericviabuy.com" rel="nofollow">viagra prescription</a> Misoprostol Cytotec

Аватар пользователя Гость
RonWace 05.10.2017, 08:06

Viagra Samples For Sale Viagra Usa Without A Prescription Low Cost Viagra Generic <a href="http://genericviabuy.com" rel="nofollow">viagra prescription</a> Misoprostol Cytotec

Аватар пользователя Гость
RonWace 05.10.2017, 08:06

Viagra Samples For Sale Viagra Usa Without A Prescription Low Cost Viagra Generic <a href="http://genericviabuy.com" rel="nofollow">viagra prescription</a> Misoprostol Cytotec

Аватар пользователя Гость
RonWace 05.10.2017, 08:06

Viagra Samples For Sale Viagra Usa Without A Prescription Low Cost Viagra Generic <a href="http://genericviabuy.com" rel="nofollow">viagra prescription</a> Misoprostol Cytotec

Аватар пользователя Гость
RonWace 05.10.2017, 08:06

Viagra Samples For Sale Viagra Usa Without A Prescription Low Cost Viagra Generic <a href="http://genericviabuy.com" rel="nofollow">viagra prescription</a> Misoprostol Cytotec

Аватар пользователя Гость
RonWace 05.10.2017, 08:06

Viagra Samples For Sale Viagra Usa Without A Prescription Low Cost Viagra Generic <a href="http://genericviabuy.com" rel="nofollow">viagra prescription</a> Misoprostol Cytotec

Аватар пользователя Гость
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
3 + 3 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.