Доллар61.26 Евро72.24
+8 °С

Саханы кылгас соннообут...

13:47 в 11.04.20180 515

Саханы кылгас соннообут атыылааһыннар манныктар... Михаил Прохоров баайа 20 миллиард доллар, ол эбэтэр Саха сирин алта аҥаар сыллаах бюджета...

Дьэ ити. Сыыппара барахсан барытын кэпсиир. Биир саһаан үрдүктээх миллиардер Прохоров Саха сирин кыһыл көмүһүн хоро таһан иирэ байбыт. Көмүстээх Алдан рентабельнайа суох диэн албыннаан, оччолорго Штыров президеннээн олордоҕуна приватизациялаан тураллар. Ол суотугар баай Прохоров 20 миллиард дуоллар үптэннэ.

Аны кэлэн биһиги чиэһинэй дьоммут, биһиги сатаан салайабыт диэн түөстэрин кырбаналлар. Саха сирин тыатын дьоно барытын үбэ-хамнаһа суох хаалларбыт былаас дьоно билигин да биһиги ортобутугар хаамса сылдьаллар. Өссө сорохторуҥ оппозиция аатыраллар. Оччотооҕута правительство председателинэн олорбут Борисов Егор Афанасьевич, солбуйааччылар Грабцевич Василий, Алексеев Артур, Ил Түмэн депутаттара Иванов Климент, Жирков Александр, Уаров Александр, Березин Семён онтон да атын биллиилээх политиктары Ил Түмэн сайтыттан булуоххут. Ити саҕана “Якутуголь” сааттаахтык олус чэпчэки сыанаҕа Зюзин диэн олигарх баайга атыыланан турардаах.

Билигин харахтарын АЛРОСА диэки хатаан баран сылдьаллар да, хойутаатылар. Куотар кэмнэрэ кэллэ. Соҕуруу убайдарбыт "уһуктубуттар". Аһаҕас сайтка ким тугу уорбута ырылыччы суруллан турар. Ол саҕана Саха сирин үбүн миниистиринэн, президент дьаһалтатын салайааччытынан үлэлээбит Николаев Айсен аата уһулуччу оруолу оонньуур. Ол саҕана уолуҥ алмаас үбүгэр умньаммыт САПИ фондаҕа сыаҕа-арыыга төкүнүйэн түөһүн иннэ нэлэччи быс да сыа, бас да арыы буолан кэлбитэ.

Онтон ити үөһээ ааттаммыт "уолаттар" үпкэ-харчыга тумсуларын бары да уган "уулаабыт" ахан бэйэ дьоно. Ол иһин быыбар саҕана партияларынан оонньуу саҕаланааччы. Киэһээ "чэйдии" олорон барытын быһаарар буолбуттара ырааппыт көкөттөр.

Иккис түгэн. Арай Нерюнгри таас чоҕо Саха сириттэн уоруллубатах буоллун?

2016 сылга Находка муора пордуттан кокс таас чох 1 туонната 216 американскай долларга атыыга турбута. Онтон Саха сирин Нерюнгритыттан 17 мөлүйүөн туонна хостонон атыыга барбыта. Киһини эрэ сөхтөрөр сөҕүмэр улахан сыыппара.

Дьэ, эрэ билигин уруккуга төннүөххэйиҥ. Вячеслав Анатольевич Штыров Саха сиригэр президеннээн олордоҕуна ЗАО "Якутуголь" эҥин элбэх "кыһалҕаны" көрсөн көрсүбүтэ. Өйдүүргүт эрэ суоҕа эрэ. Нолуок кыайан төлөммөккө Саха сирин правительствота барыта кэриэтэ турар-турбат субуотунньуктаан, сымыйанан уруһуй бөҕө ойууламмыта. Ол "ыарыы" үгэннээн турдаҕына республика салалтатыттан: "Приватизациялаатахпытына, ол эбэтэр атыылаатахпытына эрэ "дьон" буолар буоллубут", – диэбиттэрэ. Оччотооҕу кэминэн син үрдүк сыанаҕа, ол гынан баран дьиҥнээх дохуоту СР бүтсүөтүгэр мэлдьи киллэриэхтээх тэрилтэ уоруллан, В.Путин эрэллээх атаһыгар Зюзин диэн улахан баай киһиэхэ "бэлэхтэммитэ". Итинник ньыманан СР баай тэрилтэлэрэ олоччута быстар кыра сыанаҕа атыыламмыттара. 

Дьэ эрэ, билигин аны ЗАО "Якутуголь" харчытынан ааҕан көрүөххэйиҥ. 17 мөлүйүөн туонна таас чоҕу 216 американскай долларга төгүллээтэхпитинэ 3 миллиард 672 мөлүйүөн американскай дуоллар тахсар. Билиҥҥи куурсунан солкуобайга таһаардахпытына 213 миллиард солкуобай буолуо. Саха республикатын бюджетын 50 миллиардынан лаппа куоһарда. Дьэ, бу биһиэхэ төрүт олохтоох дьоҥҥо сүрдээх атаҕастабыл. Биир собус-соҕотох киһи бас билиитэ буолла. Ону саха тойотторо туох да утарсыыта суох Зюзиҥҥа биэрбиттэр. Дьөрү төрүт олохтоох дьоҥҥо, норуокка эппэккэ биллэрбэккэ.

Ол иһин Путин Саха сиригэр кэлэ сылдьан биһиги дархаммытын, Борисовы ыт оҕотун курдук эккирэтиннэрэ сылдьыбыта. Охраната Борисовы Путиҥҥа чугаһаппакка үүрэ сылдьыбытын эт хараххытынан көрбүккүт. Быйыл Владивостокка Трутневтаах хайдах дьаабыламмыттарын эмиэ көрдүбүт. Борисовы охсор-тэбэр ыкка да холооботторо ыраастык көстөн тахсыбыта. Биһиги киһибит ону бэрт үөрүйэхтик ылыммыта. Ол эбэтэр биһиги региоммутугар сыһыаннара соҕотох Е.А.Борисовтан сылтаан эмиэ итинник. Ити барыта соруйан оҥоһуу. Атаҕастабыл. Үөһэттэн Путинтан саҕалаан ханна да тиийдин – Е.А.Борисовка сыһыан итинник буолла.

Маннык аана суох атаҕастабылы, иэнэ суох иэдээни көрөн туран кинилэргэ – тугу барытын туран биэрэр Ил Түмэн депутаттарыгар туох үтүөлэрин иһин махтанабыт? Арассыыйаҕа ханнык да таһымҥа тэпсиллэ сылдьар, ханна да аптарытыата суох депутаттары, Е.А.Борисовы өйүүбүт дуо? Саха киһитэ онтон тугу барыһырар?

 

Саха уола СИЛИП.

Аватар пользователя Гость
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
3 + 11 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.