Доллар61.26 Евро72.24
+18 °С

Инерция диэн – сүдү күүс!

13:39 в 11.04.20180 48

Хаһыакка суруйабыт даҕаны, туох эмит да туһалаах быһыылаах дии санаабаппын ээ. Бэл, олус ытыктыыр киһим И.С.Бурцев суруйуутун абаран-сатаран ааҕабыт эрэ, ол онон бүтэн хаалар. Эгэ, тойон тугу эмит диэ дуо! Крылов үгэтигэр суруйбутунуу, «кот Васька слушает, да ест». Бэл, Мазур В.Н. курдук улахан сололоох киһи тугу даҕаны ситиспэккэ сылдьаахтыыр эбит. Эгэ, биһиги баҕас дуо…

«Туймаада» дьон-сэргэ тыынын таһаарар, былааһы эҥин мөҕүттэ түһэр соҕотох «отдушината» буолар. Ол даҕаны, сороҕор, киһи ааҕыан баҕарбат буолан барар – таах, куукунаҕа олорон кэпсэтии кэриэтэ. Айсан, баһаалыста, чиэһинэ эт эрэ, эйигин ити мөҕүттүүбүт иһин былаас өттүттэн кыһарыйбаттар дуо? Туох куйахтаах хаһыатый, биитэр бэйэҥ туох эрэ көмүскэллээххин дуу?

Атын хаһыаттар судаарыстыба хаһыаттара буолаллара «сүүстэригэр сурулла» сылдьар. Тыа хаһыатын кытта киһи аахсыбат даҕаны! Биһиги хаһыаппыт букатын оскуола истиэнэтин хаһыатын курдук. Туох да полемика, сытыы суруйуу да, анализ да суох. Интернет сонунун наһаалаан усталлар, биитэр бүтүн биир страница улахан аҥаарын тухары реклама «саайаллар». Дьон үксэ, ким өлбүтүн билээри, сурутабыт диир. Ону-маны син суруйан ыыталлара буолуо ээ – таһаарбаттар. Холобур, мин ньуух-ньаах суруйдахпына – тахсар, темабын уларытыым эрэ – сүтэн хаалар.

Быыбар сахсаана саҕаланна. Кандидаттар сытыыларын-хотууларын туһунан суруйан бөҕө буолуохтара! Хаһан эрэ Берёзкины арбаабыттара аҕай. Кини да киирэн тугу гыныаҕай, өрөбөлүүссүйэни оҥоруо дуо! Киин ыйыытын утары син биир өксөйбөт. Барыта бүтэн, ыһыллара ыһыллан, атыыланара атыыланан турар. Аныгы тойон диэхтээн, марионетка эрэ буолан эрдэҕэ, арай ити Парахин курдуктар, ситэри ыһар-аһыыр дьон ааһан хаалбатыннар диэн куоластыы барыахха сөп.

М.Е.Николаев курдук Президент сахаҕа уонна баар буолуо биллибэт. Итини мин бу хойут өйдүүбүн, урут – улуутуйар дии саныырым, хоно-хоно саҥа таһааран тыл этэрин абааһы көрөрүм. Буолар да эбиппин, акаары эмээхсин!

Хас биирдии тылын ыараҥнатан саҥаран эрдэҕэ буолуо, билиҥҥи курдук бэлэмнээн суруйбуттарын ааҕан добдугуратан биэрбэккэ… Улахан өйдөөх киһи, быыбарга кыайтарыан сөбүн таайдаҕа дии, ыһыллыы-тоҕуллуу үйэтэ кэлэн турарын билбэтэ кэлиэ дуо! Ол иһин харчы баарына былдьаһа-тарыһа тутуу бөҕөтүн саҕалаатаҕа! Билигин туһата суоҕунан кыһарыллар турбаны оччотооҕуга тустаахтар туһалыыр диэн бырайыактаан оҥордохторо, бырайыак дьиэктээҕин кини хантан билиэй – инженер буолбатах киһи. Хата, кини харчыны дойдуттан күрэппит – билигин ити харчы ханна барбыта биллибэккэ сүппүт буолуо этэ… Бүлүү умнаһын олохтоохторун доруобуйаларын-олохторун миллиардынан атыыта ханна барбыта биллибэт дии, ол курдук. Оттон ити харчы хаһан эмэ күөрэйэн кэлэн, баҕар, Сахатын сиригэр туһалыа. Мин санаабар итинник.

Дьон Араб Эмираттарыгар сылдьан кэлэн, сөхпүттэрин кэпсииллэр. Арабтар бэйэлэрин ахсааннара мөлүйүөҥҥэ тиийбэт үһү да, ырай олоҕо кинилэргэ үһү. Сирдэрин баайын харчытын судаарыстыба бас билэр буолан… Оттон биһиги баай үрдүгэр мэһэй-тэһэй эрэ буолан олороохтуубут. Сотору барыбытын сүһүрдэн, итирдэн, араакка уонна атын араас дьаҥҥа сутуйан бүтэриэхтэрэ. Ону баара хата атыы-кутуу, саҥыйах, киэргэл уонна ырыа-олоҥхо эрэ айдааннаахпыт… Ыллыы-ыллыы анараа дойдулуурбут буолуо. Аан дойдуга аатыра сатаан бөҕө, куму-ньими бүгэ түспүт киһи ини!

«Олох» диэн өйдөбүл Күн Сирин үрдүгэр эрэ баар диэн сайдыылаах омуктар өйдөөбүттэрэ ыраатта. Алта-сэттэ миллиард киһи диэхтээн, Куйаар кээмэйигэр – муораҕа биир таммах кэриэтэ! Уонна ити хааһы курдук сулустарга – ханна да киһи суох… Онон, киһи олоҕо, кини орто дойдуга төрөөн этэҥҥэ сылдьыыта – олох олоруу сүрүн соруга.

Ол иһин буолуо, сайдыылаах дэнэр дойдулар – Канадаҕа саҕаламмыт үһү эксперимент, кыаммат-түгэммэт дьонугар биирдии тыһыынча евроны ый аайы түҥэтэр үһүлэр. Финляндиялар – биэс сүүстүү евро, онтон бэл нуучча ыала тиксэн дьиэ-уот туттубуттар. Экспериментан Швейцария эрэ аккаастаммыт – онто да суох бэйэлэрэ киһилии олордохторо дии. Итини былырыын НТВ «Центральное телевидение» биэриитин ыытааччы киһи кэпсээбитэ уонна «хм… почему? Не знаю…» диэхтээбитэ, саннын ыгдах гынан баран. Сонно тута Алла Пугачёва кистэлэҥин ырытан барбыттара – хайыай, онон эрэ итээн олордохпут дии…

Норвегияларга норвег буолан төрөөбүтүҥ иһин сылга биэстии тыһыынча евро биэрэр үһүлэр; козалара-ынахтара сыыр эниэтигэр мэччийэн көстүүнү киэргэтэллэрин иһин төлүүллэр; тыа хаһаайыстыбалаах дьоҥҥо сирдэрин гаатын аайы төлүүллэр – итини барытын тэлэбиисэр биирдэ эмит быктаран аһардар.

Онтон урут түҥкэтэх дии саныыр Туркмениябытыгар электроэнергиялара, гаастара, туустара босхо дииллэр – ньиэп харчытын суотугар. Азербайджан олоҕун эмиэ тугу эрэ наһаа кэрэни тэлэбиисэргэ көрдөрөллөр, абыраннылар аҕай быһыылаах, Союз туолбат маҕалайыттан арахсан. Туркменнар да, азербайджаннар, казахтар да гастарбайтердыы сылдьаллара көстүбэккэ дылы – үчүгэйтэн ким барыай! Дойдуларын баайын бэйэлэрэ сии сылдьар тойоттордоох судаарыстыба дьоно бары мээнэ барбыттар.

Биһиги, «икки полушариебыт иккиэннэрэ үлэлиир» сахалар эрэйдээхтэр, суланан-суҥхаран биэрээхтиибит, барыбытын бары былдьатан баран. Наһаа бүгүҥҥү күннээҕинэн олоробут, оһуобанна тойотторбут. Туохпут да сатаммат, барыта харчы суоҕар иҥнэн иһэр…

Ааспыт нүөмэргэ тахсыбыт сурукпар идэни биэрэр кыһалар тыаҕа көһөллөрө буоллар диэн суруйбутум. Дьиҥэр, сөп буолбаат – тоҕо барыта куоракка симиллиэхтээҕий! Оҕо үөрэниэхтээх буоллаҕа дии, туохха да аралдьыйбакка. Син биир сатаммат – харчы суох, маҥнайгынан. Иккиһинэн – үөрүйэҕинэн.

Биитэр, сааҕа бэйэтэ ыраастанар икки этээстээх хотон – онно-манна суруксуттуу сатаатым да, сатаныах чинчитэ суох. Минсельхоз дуорас сэҥээрбэтэҕэ – нормативка эппиэттээбэт диэбиттэрэ. Ол-бу граҥҥа анньыһар кыах суох – дьадаҥыбыт бэрт. Итиннэ даҕаны баай эрэ буоллаххына тиксэҕин, сыр-мыр киһини чугаһаппаттар. Аҕыйах сүөһүлээхпит айахха эрэ мөҕүһүннэрэр. Ону да эһэн эрэбит.

Сити курдук кур бэйэбит кубулуйбакка, үйэбитигэр хайдах хотон хотонноон кэлбиппитий да, оннук оттуу сылдьыахпыт! Айылҕаттан тутулуктаммат курдук ону-маны толкуйдуохпут биллибэт. Өссө төгүл өрөбөлүүссүйэлиир да буоллахпытына инньэ Урарту судаарыстыбабытын хаттаан тэрийиэхпит, үөһэ – ыраахтааҕы (генсек, президент и т.д.), аллараа – норуот…

Дьэ, кыһыылаах диэтэҕиҥ. Инерция диэн – сүдү күүс! Анньыбыттарын аанньа таах ол хоту дэллэрийэ тураҕын.

 

Тыа ЭМЭЭХСИНЭ.

Үөһээ Бүлүү.

Аватар пользователя Гость
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
11 + 8 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.