Доллар61.26 Евро72.24
+8 °С

Хаһан баҕарар кырдьыгы суруйабын

11:06 в 28.06.20180 89

Михаил Николаев уоруйаҕы үүрбүтэ, Вячеслав Штыров уоруйаҕы үлэтигэр төннөрбүтэ, бииргэ куомуннаһан убай-быраат бииргэлэһэннэр, Саха сирин кистэнэ, харалла сытар баайын-дуолун федеральнай киин былааспыт эппитинэн, бастаан көҥүл олохпутун суверенитеты бэйэлэрин хармааннарын ылсар-бэрсэр Ил Түмэнин депутаттарынан суох оҥороллор,  сир баайдаах промышленнай оройуоннары кыраныыссата, территорията, сирэ  дойдута суох хааллараллар... Саха олохтоох норуотун сир баайыгар бырааптарын сиргэ-буорга тэпсэллэр... Өрөспүүбүлүкэ бюджетын хааһынатын ыһаллар-тоҕоллор, федеральнай кииҥҥэ 52 миллиард суумалаахха иэскэ  киллэрэллэр.

Штыров омуктарга сүүһүнэн мөлүйүөн долларга босхону үрдүнэн атыылаабыта биллэн, ыраахтааҕыбыт Путин  Москубаҕа ыҥыран үлтү мөҕөн баран, аҕа баһылыгын дуоһунаһыттан  мас ураҕаһынан үүрэр буоллаҕа.

Алмаас уоруйаҕын оннугар, аны кини игирэтин, саха тыллааҕын Борисовы эмиэ ситэ тутуллубатах, уоруйахха күтүрүнэри олордор... Сыала-соруга: Саха сирин баайдаах сирдэрин атыылатыы, гаас, ньиэп баай олигархтарыгар омук кыттыгастаахтарга,  сокуону ылынар Ил Түмэни таптаабытынан тугу түһээбиттэрин, таптаабыттарын ыларга, оҥотторорго  мээчик тэбиэлээһинэ... Түмүгэ: туга да суох хаалбыт Саха сирин атын уобаласка тэбиэлии, охсуолуу сылдьарга холбооһун. Онон  тапталлаах Борисовпыт федеральнай  киин былааспыт сыалын ситиһэригэр төһүү буолла.

Саҥа анаммыт и.о. приставкалаах  Айсен Николаев   Дьокуускай куорат мэрэ, билэргит наада, дьиҥнээх саха норуотун таҥнарыахсыта буолар. 2002 сылларга  бастакы  президени Николаевы туоратыыга, Штыров хамаандатыгар быыбарга  биир бастакынан төһүү буолбута, оннооҕор иитэн-такайан үөрэппит, улаатыннарбыт биир дойдулааҕын Тумусовы таҥнарбыта, утары үлэлээбитэ. Маннык киириилээх-тахсыылаах, былаас дуоһунаһын инниттэн чугас бэриниилээхтэрин таҥнарыахсытын, харчыга бокулуоннаабыты олох итэҕэйбэппин. Маннык былааска карьера туһугар  саха норуотун таҥнарбыты, күһүҥҥү быыбарга, олох  өрөспүүбүлүкэбит үрдүк  дуоһунаһыгар утарарбыт наадатын суруйабын.

Киһи кыбыста суруйар, ааспыт быыбарга ил дарханы талыыга аҥардастыы олохтоох былааспыт административнай  ресурсатын көмөтүнэн, Арҕаа Саха сиринээҕи Ленскэй, Мирнэй, оройуоннарыгар кыбыстыылаах быыбарга агитация буоллаҕа. Саамай куттаммыттара – Эрнст Берёзкинтан. Тус бэйэм Берёзкины агитациялаатым ээ. Нуучча олохтоох убайдарбыт  дьэ сөҕө-махтайа астына иһиттэхтэрэ, биһиги кандидаппытын – Берёзкины хантан сылдьарын, тугу үлэлээбитин, нууччалыы саҥарара чуолкайа, араас боппуруостарга эппиэттиирэ дьэҥкэтэ, сүрдээҕин  сөхтөрдө. Уопсайынай  былааспыт тойотторо олохтоох нэһилиэнньэни кытары көрсүһүүлэрин утаран, араас биричиинэнэн киэҥ саала аудиторияларын, дьон тоҕуоруһа мунньустар миэстэлэрин  күлүүһүнэн хатаан, “отпускаҕа сылдьаллар, онон сылдьар кыахтара суох” диэн куота-сүүрэ сырыттылар. Оройуоммут баһылыга солото суох ааттанан Мирнэйдээбит сураҕа иһилиннэ. Саамай хомолтото Москубаттан алмааспыт уоруйаҕа Штыров илэ бэйэтинэн  көтөн кэлэр уонна алмаас бары тэрилтэлэрин салайаачыларыгар эттэҕэ “бары быыбарга куоласкытын Егор Борисовка биэрэҕит” диэбитэ иһилиннэ. Ону кытары Ленскэйгэ кэлэн алмаас улахан автобазалар сыахтарын, Берёзкины кытары көрсүһүүлэр буолалларын иннинэ, күлүүһүнэн  хататан кэбистэҕэ үһү. Саат-суут,  олохтоох былааспыт саһа куота сырыттылар. Олохтоох нууччалар, Берёзкины истибиттэр саҥалара: сахаларга  норуотун туһугар туруорсар, өйдөөх, саҥалаах, баары, итэҕэһи кырдьыгынан саҥарар киһи баар эбит, эрдэ кэлэн көрсүбүтэ буоллар элбэх киһи куоласпытын Берёзкиҥҥа биэриэ этибит, аны кэлэр быыбарга  кытыннаҕына киниэхэ биэрэбит дииллэр.

Элбэх нуучча билбэккэ хаалла Ленскэй  куоракка кэлбитин, истибэккэ хаалбыттар. Ол иһин быйыл күһүҥҥү быыбарга Эрнст Берёзкины эрдэттэн агитациятын ыытарбыт буоллар арҕаа Саха сирин оруйуоннарыгар элбэх куолаһы  ылыахпыт этэ диэн суруйабын. Билигин атас-доҕор нуучаларбын кытары кэпсэттэхпинэ баары кырдьыгынан  маннык дииллэр: Штыров уоруйаҕын билэбит, Ленскэй оройуонун сирэ-дойдута суох  хаалларбыта, гаас, ньиэп  хампаанньалара  олохтоохтору үлэлэппэттэр, суолларынан сырытыннарбаттар, арай Штыров Талакаан  чааһынай  авиапордун сургуттарга оҥотторон, ол түһэр омук “Боинг” сөмүлүөттэриттэн биир даҕаны соххор солкуобай нолуок оруйуоҥҥа төлөммөт диэн кэпсииллэр. Борисов үлэтин кыайбакка, сирин баайын барытын атыылаан баран хата куотта дииллэр ээ. Саҥа и.о. приставкалаах анаммыты Айсен Николаевы манна отой билбэттэр, тугу үлэлээбитэй диэн ыйыттахтара үһү. Эмиэ уоруйах буолуо дииллэр, киһи кыбыстыах...

Онон  сотору кэминэн биллиэ турдаҕа, олохтоох былааспыт сокуону умнан, бэйэтин өйөөччүлэрин кытары норуотун  харчытын билсиилээхтэригэр уҥа-хаҥас ыһан-тоҕон Санкт-Петербурга төрөөбүтү, Айсен Николаевы, ил дархан оҥороору, тииһин-уоһун сытыылана сырыттаҕа...

Мин хаһан баҕарар кырдьыгы суруйабын, онон бу бэйэм санаам эһиги аһаҕас дьүүлгүтүгэр.

 

Владимир БУРЦЕВ.

Арҕаа Саха сирэ, Ленскэй.

Аватар пользователя Гость
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
11 + 6 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.