Доллар61.26 Евро72.24
+8 °С

Хааттан тахсар уустук…

11:01 в 05.07.20180 20

Суруйбатах ыраатта... Бэйэ хаатыгар киирэн баран тахсар эмиэ ыарахан турук. Ол курдук эмиэ олох тула анааран көрүөх.

Манна ыһыахтарбыт, онно мээчик эккирэтиитин күрэһэ, ол быыһыгар уматык сыаната, пиэнсийэ сааһа үрдүүр, эмиэ да быыбардар ыгаллар...

Ол курдук олох бэйэтин кэминэн кэм-кэрдии тэтиминэн баран иһэр. Хата биһиги барыга холкубут. Үөрэх оннук. Сайдыыбыт тэтимэ да ол тэҥэ.

Арҕаалары көр. Ыгымнара бэрт. Кыратык сыана үрдээтэ – аҕыс айдаан-майдаан, тойонноро көрсүүлэстэ – эмиэ айдаан...

Биһиги баарбыт чахчы холку дьон. Дойдубут баайын тойотторбут ааттаахтар улахан аҥаарын дойду таһыгар күрэттилэр. Биллэрбит да хайыахпыт баарай...

Быыбар кэннэ сыана, нолуок-үөдэн тэһэҕэс барыта үрдэ суох үрдүү турар, бэйэҥ хортуоппуйгун үүннэрэргэр, саахтыыр сиргин талбыккынан туттубуккар кытта ыстараап ирдиэхпит дииллэр.

Туох буолуой? Оччолооҕу оҥорбуттара. Сарсын кэлэн баҕар үлэҕиттэн үүрэбит, дьиэҕин былдьыыбыт диэхтэрэ. Хайыаҥый? Былаас буоллаҕа, билэн эрдэхтэрэ. Чэ, хайдах эрэ итинникпит.

Ол хантан? Тоҕо оннукпутуй? Ол ааспыт олохтон. Барыта онтон. Арассыыйаҕа былааска адьас ураты сыһыаннаах дьон олоробут. Оччоттон-баччаҕа бу кулуттар дойдулара. Кулуттааһыны ууратар сокуон тахсыбыта 150-тан эрэ тахса сыл буолла. Аны туран бу дойдуга былаас өрүү бэйэлээх норуотун кулут оҥостон олорбута. Ол сокуон тахсан да диэн, кулуттааһын көрүҥэ эрэ уларыйбыта.

Сэбиэскэй да былаас олохтонон ол көстүү тохтотуллубатаҕа. Холкуостаах хаһааҥҥа диэри пааспара суох олорбутун санаан көр.... Былаас дьэ күүһүрбүтэ.

Сайдыы буолбута диибит. Атын сайдар дойдуларга холоотоххо барыта сымыйа. Оччолортон барыта пропаганда. Дьиҥ экэниэмикэ тэҥнээһиннэрин бүгүн өйдөөн көрдөххө, атын дойдуларга ол кэмҥэ балысхан сайдыы, Сойууска төннүү эрэ. Былааннанан да диэн үлэни тэрийии кыаллыбатаҕа.

Тоҕо? Бу боппуруоска биир кэпсэтиигэ эрдэ Эмиэрикэҕэ тэскилээбит аатырбыт режиссёр А.Кончаловскай олус таба хоруй биэрдэ. Арассыыйа иэдээнэ суоллар да, акаарылар да буолбатах, сирин баайа алыс дэлэйэ, диэн. Бу чахчы. Ньиэп, гаас, атын сир баайа хайа да былаас кэллин, ол былаас тутуллан олорорун тутааҕа буолбут, буолан да турар.

Дьоппуоннары көр. Туох да сирэ-уота, сир баайа суох дойду хайаны кэрдэн өйдөрүн, былчыҥнарын үлэлэтэн хайдах курдук таһыччы сайдыыга кэллилэр... Биһиги төттөрү өйдөөхтөрбүтүн барыларын кыйдаан баран тиһэҕэр кэлэн Бангладеш таһымыгар түстүбүт. Уонна да өйдөнөр санаабыт суох. Баайбыт бэрт, ол иһин дьадаҥыбыт.

Либерализм диэн көҥүл диэн, демократия диэн норуот былааһа диэн. Бүгүн биһиги ону эрэ утары охсуһабыт. Либерастар диэн үөхсэбит, демократтары кыйдыыбыт. Ити барыта бүгүҥҥү былаас туһатыгар итинник эйгэ олохтонно. Тыл суолтатын да өйдөөбөккө мээнэ тыллаһабыт, итиннэ эмиэ муннубутуттан сиэттэрэ сылдьабыт.

Хайдах көстүүнүй? Биир бэйэм саатабын эрэ. Манна диэн эттэххэ, кулуттуйууттан отой тахса иликпит. Тойону таҥара оҥостор тухары ол уларыйбат.

Сахабыт сирэ диэ... Ол хааттан ханна халыйыахпыт баарай? Ол эрээри сымыйа да буоллар быыбар диэни баар оҥорон, син туох эрэ бастакы хардыыларга үөрэнэбит. Этиһэбит, үөхсэбит. Төһө да быыбар балаһыанньата бүттүүн баар былаас эрэ туһатыгар буоллар, бассаап баар буолан санаа этинэбит. Онно сайдыылаах омуктарга махтал диэхпит оннугар кинилэри үөҕэн, онтон дьоллонобут.

Дьиҥэр хаһан да буолбатах дьиикэй былааска бүгүн олоробут. Онно холоотоххо сэбиэскэй тутул диэн чахчы да быдан сымнаһыар эбит. Ол да иһин өрүү баттаммыт норуот бүгүн Ыстаалыны хостуу сатыы олорор.

Эппитим курдук, дьиҥэр норуот дэнэр араҥа кулуттуйууттан тахса илик. Доҕоруом, эн биһикки көҥүл диэн тугун билбэппит, ол иһин сатаан быһаарар кыахпыт суох.

Көҥүл диэн айылҕа бэйэтэ. Ону бу атааннаах-мөҥүөннээх Аан дойдуга өйдөөбүттэрэ ыраатта. Айах атан аллайан хаалбыт аҕыйах хааллыбыт. Оннооҕор өрүү үөҕүллэр баппат Хотугу Кэриэйэлэр ону өйдөөн эрэллэр. Ираны  кытары иккиэ хааллыбыт эрэ хайдах...

Маннык тутулга, бу олоххо олорон эн көҥүл айылҕаҕа тэҥнэһэҕин дуо? Син тугу эрэ анаара сатыыбыт, быыбардыыбыт-хайыыбыт...

Чэ, бүгүн ол да биһиэхэ сөп. Киирбит хааттан тахсар уустук. Суруйуум саҥатыгар эппиппин хатылыыбын: анаара-аттара үөрэниэх.

 

Омук УОЛА.

Аватар пользователя Гость
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
7 + 0 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.