Доллар63.77 Евро72.59
-14 °С

“Быһаарыахха, оҥоруохха, гыныахха...”

09:21 в 17.12.20180 108

Ватсапка маннык олус «үөрүүлээх» сонуну суруйбуттарын сонньуйа аахтым: «Ураа! Оҕолоох ыалларга ипотека бырыһыанын кыччатар буолбуттар үһү-үү!».

Саха эдэр дьахталлара дьэ ол оннук айылаах туохтан үөрбүттэрий? Ол үөрүү төрүөтүн манна хайдах баарынан аҕалабын:

«На Дальнем Востоке снизят процентную ставку ипотеки для семей с детьми. Заместитель председателя правительства – руководитель аппарата правительства Константин Чуйченко дал указание заинтересованным министерствам совместно с госкорпорацией "Дом.рф" до 11 декабря проработать меры снижения ставок по ипотеке для семей с детьми на Дальнем Востоке, сообщается на сайте кабмина. «Минтруду России, Минфину России, Минвостокразвития России и Минстрою России с участием АО "Дом.рф" принять дополнительные меры, направленные на поддержку рождаемости на Дальнем Востоке, обеспечив в том числе снижение ставки ипотечного (жилищного) кредита для семей с детьми. Срок – до 11 декабря 2018 года", – говорится в сообщении».

Маны ааҕан баран туох санаалар киирэллэрий? Отой силиһиттэн-мутугуттан, төрдүттэн түөрэ сүргэйэн ырытан көрүөҕүҥ эрэ.

Бастатан туран, ипотека диэн хабала буолар. Сайдыылаах, дьон туһугар кыһаллар салайааччылардаах эбиппит буоллар, бачча сир баайдаах дойдуга олорон дьиэни-уоту баҕас оҕолоох ыал босхо ылыахтаах этилэр. Остуоруйа курдук саныаххыт да, үгүс сайдыылаах дойдуларга, сир баайдаах араб дойдуларыгар эмиэ, оҕо төрөөтө да уонунан тыһыынча доллардаах счёт аһаллар, босхо дьиэ-уот биэрэллэр. Германияҕа эдэр ыалга минусовай ставкалаах ипотеканы биэрэллэр диэн былырыын суруйан турабын.

Уопсайынан кредит ылыы, ипотекаҕа киирии – бу дьадаҥы, коррупция уйата буолбут дойдулар ньымалара. Тоҕо диэтэххэ үчүгэй хамнастаах киһи хаһан да кредит эҥин ылан мачайдаммат – хамнаһа барытыгар тиийэр, өссө ордор. Ол иһин сайдыылаах дойдуларга кредиттэрин бырыһыана олус кыра – 1-2 эрэ бырыһыан. Ким да ылбатын кэннэ ханнык акаары кредит биэрэр бырыһыанын уп-улахан гыныай?

Кредит, ипотека – норуоту кулут гынааһын биир көрүҥэ. Өрө көрдөрбөт ньыма. Кредиттээх, ипотекалаах киһи олус тутулуктаах буолан хаалар, ырааҕы көрбөт, толкуйдаабат. Өйө-санаата хайдах эмэ гынан төлөспүт киһи диэн. Айымньылаах, таһаарыылаах үлэ туһунан толкуйдаабат, наар бюджет үбүттэн хайдах хамнастаммыт, онно тулуктаһан сылдьыбыт, тиксибит киһи эрэ диэн буолар. Бу кэмҥэ кинилэри оҕуурга ылбыт олигархтар, коррупционер-чиновниктар талбыттарынан баай-далбар олоххо күөлэһийиэхтэрэ.

Биһиги буоллаҕына хайдах курдук ньүдьүрээн олорорбутун бэйэбит да ситэн өйдөөбөппүт, үөрэн ватсабы толоробут: «Ипотека бырыанын кыччатар буолбутта-ар!..».

Аны туран чиновниктар хайдах үлэлииллэрин көрүҥ. Барыта “быһаарыахха, оҥоруохха, гыныахха” эрэ диэн. Ким баҕарар итинник үлэлиир ини, ууну-хаары эрдэн уонна эрэннэрэн. Туолуо эрэ, туолумуо эрэ – синэ биир. Дьиҥэр “быһаардыбыт, оҥордубут, гынныбыт” диэн буолуохтааҕа эбээт!

Өссө төгүл. Бастатан туран, ыал саҥа төрөөбүт оҕотугар хас эмэ уонунан тыһыынча доллар, ол эбэтэр 2-3 мөлүйүөн кэриҥэ солкуобайдаах анал счёт аһыллыахтаах. Салгыы ый ахсын сүүстүү тыһыынча солкуобай пособие төлөнүөхтээх. Иккиһинэн босхо сир учаастага, дьиэ-уот тута бэриллиэхтээх. Бүттэ.

Сорохтор: «Эчи, бэлэмҥэ таралытар туох үчүгэйдээх үһү. Хааһынаҕа харчы суох», – диэхтэрин сөп. Онуоха маннык быһаарыы баар: өйдөөх гражданнардаах государство итинник дьаһанар. Тоҕо диэтэххэ гражданнарга уот ааныттан үчүгэй усулуобуйаны тэрийдэххэ, бу дьон атахтарыгар туран үлэһит мааныта буолаллар, хааһынаҕа сөп буолар нолуогу төлүүллэр. Онон олорор государстволарын бөҕөргөтөллөр.

Оттон харчы мэлдьи баар. Дьыала кимиэхэ эрэ миллиардынан доллар, кимиэхэ эрэ аҕыйах солкуобай баарыгар сытар.

Александр ЯКОВЛЕВ-Айсан.

“Туймаада” хаһыат ахсынньы 6 күнүнээҕи нүөмэрэ.

 

P.s. Хаһыат тахсыбыта нэдиэлэ буолбутун кэннэ үлэбэр биир сааһыра барбыт киһи киирэн кэллэ. Илиитигэр “Туймаада” хаһыаты тута сылдьар, тоҕо эрэ киһини утары көрбөт, сирэйин кистиир курдук туттар. “Бу”, – диэн баран “Туймааданы” остуолга уурда уонна саҥата-иҥэтэ суох түргэн үлүгэрдик тахсар ааны былдьаста.

Редакцияҕа араас дьон сылдьааччылар, ол иһин улаханнык муодарҕаабатым. Хаһыаты ылан арыйан көрбүтүм, арай иһигэр туох да кумааҕы суох. Итэҕэйбэккэ тэбээн көрдүм. Онтум баара хаһыат сирэйдэригэр бэйэлэрин этиилэрин суруйталаабыт эбит. Холобур, ити үөһээҥи суруйуум аттыгар нууччалыы маннык суруйбут: “Такое заявление достойно малограмотного обывателя, а не серьезного аналитика. Последний ... смотрит вопрос со всех сторон, в т.ч. выяснить причину, экономические возможность страны. Подобных проблем много. Можно ругать все и пустить страну с молотка” (Уларыйбата.-А.Я.).

Быһата, кириитикэни сөбүлээбэтэх. Ол да буоллар киһи бэйэтин санаатын хайдах сатыырынан этэр бырааптаах. Куһаҕана диэн сирэйин көрдөрбөккө, аатын-суолун эппэккэ уоруйах курдук тутта сылдьара хайдах эрэ соччото суох. Аны туран бэйэтэ проблеманы хайдах быһаарыахха сөбүн эппэтэх, аҥаардас мин “малограмотнайым”, “серьезнайа суоҕум” туһунан суруллубут курдук.

Туох эмэ сыыһаны-халтыны ыйдахха, ол ыйбыт киһи буруйдааҕын курдук оҥоруу дьэ Россиябытыгар тарҕаммыт көстүү. Бу да сырыыга уоруйах чиновниктар уонна олигархтар бар дьон хаанын супту уулаан олороллоругар буруйдаах көһүннэҕэ ити – ол мин.

Манан тугу этээри гынабыный? “Туймаада” хаһыакка этиилэргитин, санааҕытын хото суруйуҥ. Олохпут уйгутун хайдах оҥосторбутун аһаҕастык сүбэлэһиэҕиҥ.

“Туймаада” хаһыакка сурутуу бу нэдиэлэнэн түмүктэнэр. Сурутуу сыаната олус ыарахана суох: Дьокуускайга уонна киин улуустарга – 1232 солк. 58 харчы, Бүлүү бөлөх уонна Хотугу улуустарга – 1503 солк. 84 харчы.

Хаһыат индексэ: 54871.

Александр ЯКОВЛЕВ-Айсан,

“Туймаада” хаһыат тэрийээччитэ уонна кылаабынай редактора, Дьокуускай куорат Думатын депутата.

Аватар пользователя Гость
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
17 + 2 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.