Доллар61.26 Евро72.24
+8 °С

Биллэриилэри салгыы көрөбүт...

14:23 в 11.04.20180 47

Дьокуускай куоракка тахсар реклама хаһыатын салгыы көрөбүт. Манна олохпут үгүс өрүтэ көстөр диэн ааспыкка эппитим. Онон, чэйиҥ, биллэриилэри көрө-көрө баран иһиэҕиҥ.

Хаһыат Саҥа дьыл кэннинээҕи нүөмэрэ буолан, бырааһынньыктааҕы араас биллэриилэр элбэхтэр. “Розтор” маҕаһыыннара: “Сыанабытын 50 % чэпчэттибит!” – диэбиттэр уонна араас сирдэргэ аадырыстарын ыйбыттар. Мин Лермонтов уулуссатыгар турар маҕаһыыҥҥа дьаарбаҥка ыыппыттарыгар киирэ сылдьыбытым. Кырдьык табаардарын сыаната лаппа чэпчээбит этэ, ол эрээри аҥаарыгар тиийэ дииргэ уустуга.

“Цифрозайм” (ломбард цифровой техники) диэн биллэрии баар, “займы под залог техники” диэбиттэр. Ол аата суотабайы, фотокамераны, компьютеры о.д.а. цифровой техниканы ломбардка туттаран баран харчы ылаҕын. Букатын чэпчэкигэ туттарарыҥ биллэр, оттон төттөрү ыларыҥ саарбах. Тоҕо эрэ көмүс ломбардын санаан кэлэбин: онно оннооҕор уоруллубут көмүһү туталлар ээ... Чэ, ыктарбыт киһи тугун ханна туттарарын бэйэтэ билэн эрдэҕэ.

“КПК СССР” биһиэхэ үпкүтүн 14,5 %-ҥа диэри уурдарыаххытын сөп диэбит. “14,5 %-ҥа диэри...” Ол эбэтэр итинтэн кыраҕа эмиэ уурдарыахтарын сөп буоллаҕа. Олус саарбах биллэрии, хайдах эрэ нэһилиэнньэттэн харчы хомуйуу курдук. Урутаабыттар оттон харчыны, баҕар, лөкөччү уурдаран ылыахтарын сөп буолуо. Ким билэр, ким билэр...

Биир тэрилтэ бэйэтин базатыгар бырааһынньыгынан сибээстээн чэпчэтиилээх оҕуруот аһын атыылыыр. Төһө чэпчэкитин бэйэҕит быһаарыҥ, ол курдук: банан – 90 солк., дьаабылыка – 90-95 солк., луук – кууһунан 26, розницаҕа 28 солк., сүбүөкүлэ – 40 солк., сууйуллубут моркуоп – кууһунан 55, розницаҕа 60 солк., хаппыыста – 23-25 солк.

Оптовай маҕаһыыннарга сорох бородуукталар сыаналарын көрүөҕүҥ. Тоҥ сельдь – 110, минтай – 140, скумбрия – 260, горбуша (төбөтө суох) – 235, кальмар – 245 солк.

“Тульчинка” диэн 180 граммнаах ынах арыыта – 102 солк. Математиканы санаан кэлэн пропорция ньыматынан суоттуубут (102х1000:180), оччоҕуна бу арыы киилэтэ – 566 солк.. Сыыр сыаната 290 солкуобайтан саҕаланар уонна, арааһа, муҥурун булларбат бадахтаах. Ааспыкка ырыынакка киилэтэ 2-3 тыһ. солкуобайдаах сыырдары көрөн турабын.

Ас биллэриилэрин сорҕотун көрөн син топпут курдук буоллубут. Онон наар айахпыт эрэ айдаана буоллаҕай, салгыы барыаҕыҥ.

Бырааһынньык хаһан бүппүтэ баарай? Онон салаат арааһын хайдах астыыры биир балаһа тухары суруйбуттар. Биллэрии биэрээччилэр аҕыйаан буоллаҕа дуу? Омос көрүүгэ оҥорорго судургу курдуктар да, тыа сиригэр олорор киһи дэбигис оҥостуо охсуо суох курдук салааттара эбит. Ааттара да “минньигэһэ” сүрдээх: “Калейдоскоп”, “Грибная поляна”, “Обжорка”... Арай састааптарын була охсор уустук соҕус буолсу. Ол курдук үгүс салааттарга дэбигис көстөр ингредиеннэртэн ураты өссө манныктар наадалар: зелень, гранат, грецкэй эриэхэ, чернослив, маринованнай тэллэй о.д.а... Пахай, эмиэ айахпыт айдаана. Кырдьык, бүтүөххэ, күлүүгэ бараары гынныбыт.

Квартиралары атыылааһын биллэриитэ син балачча баар. Харахха хатанары көрүөххэ: квартира-студияны 1 мөл. 950 тыһ. солкуобайга атыылыыллар, буолаары буолан араас аадырыстарга. Туох баай киһитэй, эбэтэр коррупционер кистэнэ сылдьара дуу? Тэрилтэ буолбатах, чааһынай киһи атыылыыр ээ.

Саҥа дьиэҕэ 36 кв.м иэннээх биир хостоох черновой отделкалаах квартираны 3 мөл. солкуобайга, Кирзаводка икки хостоох квартираны 2 мөлүйүөҥҥэ атыылыыллар, эбэтэр куортамныыллар. Кыайыы болуоссатын аттыгар баар дьиэҕэ икки хостоох квартираны 4 мөл. 500 тыһ.солк. атыылыыллар.

Ростелеком аттыгар дьиэҕэ үс хостоох, 94 кв.м иэннээх улахан квартираны 6 мөл. 800 тыһ.солк. атыылыыллар. Сахацирк аттыгар түөрт хостоох квартираны “дорого” атыылыыбыт диэбиттэр. Маннааҕар улахан – түөрт хостоох, 120 кв.м иэннээх, лоджиялаах, икки санузеллаах, встроеннай миэбэллээх квартираны 6 мөл. 990 тыһ. солкуобайга атыылыыллар. Биллэн турар, маннааҕар чэпчэкилэр куорат кытыытыгар элбэхтэр.

Хатыҥ Үрэххэ 13 суотай сиргэ икки этээстээх коттедж уонна гараж атыыланар, сыаната – 14 мөл. солкуобай. Улахан Мархаҕа икки этээстээх чааһынай дьиэни атыылыыллар, сваяҕа турар, благоустроеннай – 4 мөл. 500 тыһ. солк.

Пригороднайга икки этээстээх благоустроеннай дьиэ, 10 сыл буолбут тутуллубута, 350 кв.м иэннээх, 17 суотай, икки массыына миэстэтэ гаражтаах, сауна, теплица, оҕуруот, всё в собстввенности, торг. 13 мөл.солк., эбэтэр атастаһыахха сөп.

Сайсарыга икки этээстээх таас благоустроеннай дьиэ. 114 кв.м. Аттыгар остановка, маҕаһыын, бизнескэ табыгастаах – 5 мөл.солк.

ГРЭС оройуонугар 6 суотайдаах учаастак атыыланар, уу-уот баар, үрдэтиллибит, эбии сири сыһыарыахха сөп, сыаната – 2 мөл.солк.. Покровскай тракт 14-с километрыгар 10 суотайдаах сир 320 тыһ.солк. атыыланар.

202 микрорайоҥҥа сылаас гараж атыыланар, сыаната балтараа мөлүйүөн. Куорат кытыытын диэки кооперативнай гаражтар атыыланаллар, сыаналара 350-450 тыһ. солк..

Квартираларын куортамҥа биэрээччилэр элбэх эбиттэр. Ол курдук кииҥҥэ биир хостоох квартираны 18-20 тыһ. солк., икки хостооҕу 22-25 тыһ.солк. куортамҥа биэрэллэр.

Бэйи, бу хаһыакка киһи хараҕа өссө туохха иҥнэрий? Дьэ бу “АвтоФинанс” диэн биллэрии баар: “Деньги под залог автомобиля”. Икки нүөмэр баарыгар иккиэннэригэр эрийдим да, хайата да ылбат. Үлэ чааһын үгэнэ ээ, тоҕо ылбаттара буолла? Таайдахха, бу тэрилтэ дьонтон массыыналарын олус чэпчэки сыанаҕа тутар, төттөрү атыылаһалларыгар ботуччу бырыһыанныыр буолуохтаах. Оттон ол төттөрү ылбатах массыыналарын бэйэтэ билэринэн дьаһайыа, ыаратан атыылыа. Итинник эрэ дии саныыгын, саатар ыйыталаһыаҕы телефоннарын ылбаттар.

Араас тутуулары – помещениелары арендаҕа биэрэллэр. “Элбэх да киһи бэйэтин помещениетын куортамҥа биэрэн, байан олорор эбиттэр!” – диэххэ дылы. Өйдүүргэ табыгастаах буоллун диэн помещение диэҕиҥ, биһиги сэбиэскэй дьон тылбыт ол аайы тостубат.

Онон, холобур, атыы-кутуу уонны ыскылаат помещениетын арендалыыллар, тустааҕынан 104 уонна 36 кв.м иэннээхтэр. Квадрата ыйга 500 солк., ол эбэтэр суоттуубут: обургу иэннээҕэ – 52 тыһ.солк., аччыгыйа 18 тыһ.солк.. Ол эбэтэр бу киһи таах олорон эрэ ыйга 70 тыһ.солк. киллэрэ олорорго суоттаммыт. Бу өссө квартира эрэ саҕа иэннээх помещениелар. Маннааҕар быдан улахаттары арендалыыллар ээ.

Холобур, 400 кв.м иэннээх атыы-эргиэн эбэтэр аһыыр-сиир сир помещениетын куорат киинигэр 1 кв.м иһин 1 тыһыынча солкуобайга арендалыыллар. Ол эбэтэр ый ахсын бу помещение хаһаайына 400 тыһ. солкуобайы күрдьэҕинэн бэйэтин хармааныгар тарыйа олоруон баҕарбыт.

Оттон үксүгэр маннык помещениелары хайдах гынан бэйэлэригэр ылаллара биллэр: коррупционер чиновниктар уонна бизнесменнэр куомуннаһан сир ылаллар, элбэх этээстээх дьиэлэри туталлар, аллараа өртүлэрин маҕаһыыннар уонна аһыыр-сиир сир, о.д.а. гыналлар. Бэйэ-бэйэлэригэр 200-500 кв.м иэннээх помещениеларынан, бүтүн подъеһынан бырахсаллар, ол эбэтэр сүүрбэлии-отуттуу квартиранан. Олору бэйэлэрин аймахтарыгар эбэтэр эрэнэр дьонноругар суруйаллар, анарааҥылар куортамҥа биэрэллэр. Дьиҥэр биллэр дьыала ээ. Эбиитин ону билэр сүрдээх дөбөҥ: биир телефоҥҥа эрийдэххэ: “Куорат ханнык оройуонугар уонна хас хостоох квартираны арендалаһаары гынаҕыт?” – диэн ыйыталлар. Бу квартирнай агентстволары эппэппин.

Биирдэ биир табаарыһым тыаттан көһөн кэлэр буолла. Ипотеканан ылбыт квартиратын оҥостуор диэри атын квартираны куортамнаһарга быһаарынна. Кини дьиэтиттэн чугас бэрт элбэх этээстээх, эмиэ саҥа дьиэҕэ квартира арендалыыр эбиттэр. Анаммыт бириэмэҕэ тиийдибит, ачыкылаах нуучча дьахтара таҕыста. Ыйытар: “Хас хостооххо наадыйаҕыт?” – табаарыһым элбэҕи төлөөмөөрү биир хостооҕу ыйытар. Арай дьахтарбыт ыраата барбата, аттынааҕы квартираны арыйан халыгыратан барда. Сыаната ыарахан, ол да буоллар табаарыһым икки хостооҕу ыйытта. Эмиэ аттынааҕы квартираны арыйда. Ити курдук бу подъезка баар квартиралар үксүлэрэ бу дьахтар бас билиитэ эбиттэр. Ол туһунан хата киэн туттубуттуу: “Да, все квартиры мои”, – диир.

Биллэриилэри салгыы көрөбүт. Араас өҥөлөрү оҥороллор: сантехник, электрик, сварщик... Миэбэл таҥан биэрэбит диэбиттэр. Төлөбүрэ хайдах баҕарар.

Һок, бу тугуй? Сүрэх уруһуйдаах биллэриилэр бааллар. Ээ, кыргыттары сакаастыыр телефоннар эбит. “Биир сымыыт ханна сытыйбатаҕай, биир журналист ханна төрөөн өлбөтөҕөй!” – диэн баран биир нүөмэргэ – 708-... эрийэн сырылатабын. Төлөпүөнү нуучча дьахтара ылла... Чэ, быһата, биир кыыһы биир чаас устатыгар сакаастаатаххына 4 тыһыынчаны төлүүр эбиккин. Үс чааһа – 12 тыһ. солк.. Ааҕааччылар тустарыгар атах тостор, онон “дугдуруй да оҕус” буоллаҕа – эбии билээри-көрөөрү сыаналарын түһэрсэ сатаатым да, туох да иһин түһэрбэттэр. Һуу, хата бэлэм сылтах, онон малыйан таҕыстым.

Харчыгытын харыстааҥ! Биллэн турар, баар буоллаҕына.

 

Айсан.

Аватар пользователя Гость
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
2 + 1 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.