Доллар61.32 Евро75.65
-1 °С

Александр Яковлев-Айсан: Cыаналары кылгастык ырытан, тэҥнээн көрдөххө

09:44 в 29.12.20170 60

Сыаналары кылгастык тэҥнээн, ырытан көрдөххө манных хартыына уруһуйданан кэлэр...

Экономика диэн тылы биһиги күдээринэ истэн кэбиһэрбит баар суол. Эгэ политика диэни ырытыахпыт, сэҥээриэхпит баара дуо, – ол ханна үөһээ былыттарга баар өйдөбүл курдук.

Онон, экономика. Бүгүн мин үөһээҥи экономиканы ырыта барбаппын, били аҕыйах ый анараа өртүгэр реклама хаһыатын ырыта сылдьыбыппын бүгүн салгыым. Үөһээҥи экономикабыт биллэр: дойдубут бюджетын аҥаара нефть уонна гаас атыытыттан тутуллан турар. Билигин аҥаарыттан кыра курдуга да, кэлин нефть-гаас сыаната ыарыыр түбэлтэтигэр бюджет сүрүннээн эмиэ ол атыытыттан туолар буолуоҕа.

Оҥорон таһаарааччылары нолуоктааһынтан бюджет туолуута кыра, тоҕо диэтэххэ биһиги оҥорон таһаарар промышленноспыт суоҕун кэриэтэ. Араас табаардары, бородууксуйаны омук сирдэриттэн атыылаһа олорорбут ону көрдөрөр. Бу киирии курдук буоллун. Аны билигин “сиргэ түһэбит”.

Сүрүннээн Дьокуускайга тахсар реклама хаһыатын ылан, ону ырытан көрөбүт. Маннык хаһыаты мин биһиги олохпутун хайдах баарынан көрдөрөр хаһыаттартан биирдэстэрэ диэн сыаналыыбын.

Киһи биири бэлиэтии көрөр: урут маннык реклама хаһыата олус халыҥ буолара, билигин букатын 4-5 төгүл чарааһаабыт. Бары интернет-биллэриилэргэ көспүттэр диэҕи, онно эмиэ биллэрии олус элбэҕэ суох ээ. Аны туран сыаналар дьолго бас-баттах үрдээбэттэр, кыралаан үрдүүллэрэ ханна барыай. Маны дьон харчыта, атыылаһар кыаҕа суоҕунан быһаарыахха сөп. Онтон атын эбитэ буоллар биһиги дьоммут сыананы халлааҥҥа тиийэ ыаратыахтаах этилэр.

Бастатан туран, сорох бородуукталар кууһунан сыаналарын ылан көрүөҕүҥ. Киилэ туус – 19 солк., саахар – 45 солк., гречка – 40 солк., бурдук – 29-31 солк., сымыыт бороһуога – 264 солк., “Эдам” сыыр – 310 солк., сельдь – 110 солк., минтай – 140 солк., горбуша – 235 солк.. туустаах сыа – 340 солк..

“День” үүт – 45 солк., кисиэл – 29 солк., бытыылкалаах “Белый медведь” пиибэ (сырдык, 0,45) – 52 солк., “Старый мельник” – 48 солк. о.д.а.. Маныаха кууһунан атыы сыаната диэн да, дьиҥэр тиийдэххэ аҕыйахтыынан эмиэ атыылыыллар.

Дьокуускайга квартиралар сыаналарын көрөбүт. Аэропортка биир хостоох, 40 кв.м иэннээх 1992 с. квартираны 2 мөл. 900 тыһ.солк. атыылыыллар. Автодорожнайга – 2 мөл. 800 тыһ.солк., ДСК-ҕа – 2 мөл. 350 тыһ.солк., куорат киинигэр – 3 мөл. 500 тыһ.солк.. Саҥа дьиэлэргэ маннааҕар ыарахан.

Икки хостоох квартираҕа ити үөһээҥи сыыппараларга орототунан 600 тыһ.солк. эбэн кэбиһэҕит.

Дьикти, квартира төһөнөн сыаналаах да, хаһаайыттар оччонон сыаналарын кистииллэр. Ону тус бэйэм кыайан өйдөөбөппүн: тугуй, оччо баай дьону телефоннарын нүөмэринэн аадырыстарынан булан, кэлэн халаан кэбиһиэхтэрэ диэн буолуо дуо? Онтон халыахтарын квартиралара атыылана илигэ буолуо дии? Ол да буоллар биирдиилээн син өйдөөх, куттаммакка суруйар дьон баар эбиттэр. Ол курдук кииҥҥэ 112-с сериялаах 4 хостоох индивидуальнай планировкалаах квартираны 6 мөл. 700 тыһ.солк., Сайсаарга КПД-га 4 хостоох квартираны 3 мөл. 600 тыһ.солк. атыылыыллар. Сахацирк аттыгар саҥа дьиэҕэ биэс хостоох квартираны атыылыыллар, сыанатын “олохтоох олигарх”, бука, киллердэртэн куттанан буоллаҕа, суруйбатах.

Аны олорор чааһынай дьиэлэри көрүөҕүҥ. Покровскай тракт 6-с км үс этээстээх, 250 кв.м иэннээх буруус дьиэ, ону сэргэ кыра дьиэ, гараж, баанньык – барыта 10 мөл.солк.

Хатыҥ Үрэххэ 13 суотай сиргэ икки этээстээх дьиэ, гараж – 14 мөл.солк. Куорат ханныга биллибэт оройуонугар 1 мөл. 800 солк. дьиэ атыылыыллар. Оттон кэм сиһилии суруйуохтарын? Эрийэргэ да сүрэх-бэлэс наада ээ, аныгы киһи тута бэлэми көрөрүн ордорор.

Покровскай тракт 9-с километрыгар даача атыыланар, учаастага балачча улахан – 17 суотай, дьиэлээх гараж бааллар. Суруйбуттарынан өссө “кыһыҥҥы баанньык” баар (оччотугар сайыҥҥы баанньык диэн эмиэ баар буоллаҕа дуу?). Барытын сыаната – 5 мөл.солк..

Дьиэни куортамнааһын биллэриитин көрүөҕүҥ. П.Алексеев уулуссатыгар биир хостоох ч/б дьиэни 7 тыһ.солк. куортамныыллар. Саайсаарга Чайковскай уулуссаҕа ч/б 1 хостоох, уулаах, туһунан киирэр ааннаах квартира куортама – 11 тыһ.солк.. Эр киһиэхэ 5 тыһ.солк. иһин благоустроеннай квартираҕа куойка миэстэни арендалыыллар. Кииҥҥэ биир хостоох квартираны (стиральнай, миэбэл) 18 тыһ.солк., Крытай ыпрыынак аттыгар эмиэ 1 хостооҕу 15 тыһ.солк. арендалыыллар. Ростелеком аттыгар баар икки хостоох өрөмүөннээх квартираны 40 тыһ.солк. + уу-уот төлөбүрүн иһин арендалыыллар.

Тутууга сыһыаннаах араас өҥөлөрү оҥороллор: өрөмүөнтэн саҕалаан дьиэ тутааһыныгар тиийэ. Маныах конкуренция улахан быһыылаах, “өрөбүлэ суох үлэлиибит”, “пенсионергдарга чэпчэтиилээх”, “төлөбүрэ перечислениенан” эҥин диэн биллэриилэр көстөллөр. Кэргэннии пааралар дьиэни “под ключ” өрөүмүөннүүр эбиттэр, бу маладьыастары.

Атыы-эргиэн диэҥҥэ киирэбит. “Сахабазальт” биир упаковката 900 солк. Тутуу матырыйаалларын сэргэ атыы-эргиэн тэриллэрин атыылыыллар. Ол курдук пицца, суши оҥорор тэрили 305 тыһ.солк. атыылыыллар. Биллэрии баар: “Продаю ветрину кондитерскую Мадрит”. Өйдөөбөтүм. Интернеккэ киирэн итиниэхэ майгынныыры көрдөөбүтүм – “Мадрид” диэн кондитерскай витрина эбит.

Олох-дьаһах ыараан иһэрэ биллэриилэртэн эмиэ көстөр. Эргэ таҥаһы атыылыыр биллэриилэр соторутааҥҥа диэри суох буоллахтарына билигин элбээн эрэллэр, били 1990-с сыллардааҕыга курдук. Холобур: “Продаю две дублёнки мужские 54-56 размера, в хорошем состоянии, обе за 6 тыс. руб.”, “Унты женские оленьи б/у 6 тыс.руб.”, 6-8 саастаах кыыс оҕо мутоновай саҥыйаҕа – 5 тыһ.солк.

Дьахталларга анаан биир киэһэ кэтэргэ вечернэй былааччыйаны уларсар эбиттэр.

Массыына атыылыыр биллэриилэрэ урукку курдук элбэх буолбатах, хаһыат биир сирэйин да кыайан ылбат. Атыылыыр дьон интернет-биллэриилэргэ көспүттэрэ биллэр, ол эрээри бу эйгэҕэ атыы-кутуу уопсайынан да аҕыйаабыта көстөр.

Сүүрбүт иномаркалары ортотунан 350 тыһ. солкуобайтан саҕалаан атыылыыллар. Уонна үрдэ суох бара турар. Холобур Гранд-Витара 2011 с. массыынаны 1 мөл. солкуобайга, Ланд-Крузер 2016 сыллааҕыны 5 мөл. 100 тыһ.солк. атыылыыллар.

Арба да (арбачыка, өстүбэһи, үстүмэһи, үстүмэс – хайатын сөбүлүүргүтүнэн) били айдааннаах метаноловай собуот тутулуннаҕына, Саха сирин “байытар” сыллааҕы нолуога – 40 мөл. солкуобай буолуохтаах. Хас хаарбах массыына сыанатай?

Манан кыра бэлиэтээһиммин түмүктүүм, кэнники хайаан да салгыам.

Александр ЯКОВЛЕВ-Айсан.

tuymaada.ru

Выбор читателей

Аватар пользователя Гость
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
2 + 5 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.