Аан дойду үрдүнэн олус элбэх лотереялар бааллар. Ким эрэ сүүйэр, үгүстэр малыйаллар. Биирдэ эмит алҕаска сүүйбүт киһини “везунчик”, “счастливчик” диэн ааттыыллар. Дьээрэ, саамай улахан сүүйүүлэр тустарынан ахтан аһарыаҕыҥ эрэ…
2008 сыллаах сүүйүү – 254 мөлүйүөн доллар. Санаан көрүҥ: эдэр даҕаны эрдэххитинэ, кырдьар да сааскытыгар ону-маны сүүйэр олус үчүгэй буолар дииллэр (оннооҕор эрдэттэн туох даҕаны биллибэт буоллаҕына). Биир Миссуриттан сылдьар 84 саастаах киһи олус да дьолломмут! Суох, кини бааны халаабатах (кырдьаҕас киһи хайдах ону сатыай? Һэ-һэ!), хаартыга эбэтэр рулеткаҕа отой оонньооботох. Кини баара-суоҕа лотерея билиэтин атыыласпыт уонна… (мама-миа!) 254 мөлүйүөн доллары сүүйбүт! Бу “удачливай” киһи аата – Джеймс Уилсон. Американец үөрэ-көтө харчытын уол оҕолорун кытта аҥаардаспыт, тоҕо диэтэххэ эдэрчи дьон харчыга олус наадыйар буоллахтара. Эбиитин уолаттара ол кэмҥэ үлэтэ суох олорбуттар. Онон лотереяҕа сүүйүү саастан тутулуга суох…
Ээ, арба: 254 мөлүйүөн доллар диэн – 19 миллиард солкуобай.
2002 сыллаах сүүйүү – 314,9 мөлүйүөн доллар. Ороһооспоҕо саамай улахан бэлэхтэммит Западнай Вирджиния киһитэ Джек Уиттакер. Кини улахан сүүйүү хаһаайына буолбут – харчынан бириис 300 мөлүйүөнтэн элбэх доллар. Ол гынан баран, харчыта туһаҕа барбатах. Джегы иккитэ халыы сылдьыбыттар. Бэйэтэ эмиэ криминальнай киһи эбит: кини дьиэтигэр полиция өлбүт уол оҕону булбут, ол уол наркотиктан передозировкаланан өлбүт этэ. Джек ойоҕо эппитинэн, сүүйүллүбүт харчы туһуттан олохторо алдьанан барбыт, онон “фортуналара” суоҕа буоллар ордук буолуо этэ диир үһү. Оннук “иирбит” харчыны кытта сэрэнэн сылдьыахха, туттуохха наада эбит. Арай Джек харчытын чааһын сиэртибэлээһиҥҥэ ыыппыта буоллар?..
314,9 мөлүйүөн доллар – 23,3 миллиард солкуобай.
2005 сыллаах сүүйүү – 340 мөлүйүөн доллар. Биир боростуой Стив Уест диэн ааттаах американец “Пауерболл” диэн лотереяны атыылаһан көрбүт. Уонна киниэхэ халлаантан олус улахан сүүйүү түспүт – мөлүйүөнүнэн доллар! Оонньуу быраабылата маннык: хас даҕаны чыыһыланы таайыахтааххын, барытын таайдаххытына сүүйэҕин, таайбатаххытына – суох. Биирдэ Стив Уест кыттан, кини көҥүл бэрээдэгинэн сыыппаралары талбыт уонна барытын “в яблочко” таппыт! Инньэ гынан сүүйбүт.
340 мөлүйүөн доллар – 25,2 миллиард солкуобай.
2000 сыллаах сүүйүү – 363 мөлүйүөн доллар. “Mega Millions” диэн биллэр лотереяҕа ыам ыйын сылаас күнүгэр кылаабынай бириис 363 мөлүйүөн долларга диэри улааппыт этэ. Ол бириэмэҕэ ити суума лотерейнай бизнес историятыгар саамай улахан джек-пот буолбута. Икки киһи сүүйбүт – Мичигантан уонна Иллинойстан сылдьар дьон. Кинилэр бирииһи биирдэ ыларга быһаарыммыттар. Нолуоктарын төлөөт, кинилэр илиилэригэр 90-нуу мөлүйүөн доллар ылбыттар. Ол аата уопсайа 180 мөлүйүөн доллары. Биирдэстэрэ хаһан даҕаны лотереяҕа оонньооботох этэ. Биирдэ фаст-фуд атыылаһаары, икки доллар бытархайа суох буолан, кини бөдөҥ купюраны биэрбит. Ону бырадабыаска сдача суох буолан, ол киһиэхэ сыалай 98 лотерейнай билиэти биэрбит! Онуоха уол наһаа кыыһырбыта… Сотору буолаат, лотереяҕа мөлүйүөнүнэн доллары сүүйбүт. Дьэ, итинник эмиэ буолар эбит!
2006 сыллаах саамай улахан сүүйүү – 365 мөлүйүөн доллар. “PowerBall” диэн лотерея өссө биир уочараттаах тираж ыыппыт. Онно бириис 365 мөлүйүөн доллар буолбут. Хас даҕаны киһи ону сүүйбүт. Кинилэр бары мясокомбинат үлэһиттэрэ этэ. Оонньоон бэйэлэрэ кыра синдикат (пул) тэрийбиттэр. Оонньообуттара “оҕус буолбут” уонна итинник сүүйбүттэр! Ити баар – дьиҥнээх эйэлээх коллектив!
2007 сыллаах сүүйүү – 390 мөлүйүөн доллар. 2007 сыллаахха кулун тутар ыйга “Мега Миллионс” диэн лотерея организатордара клиеннэригэр “крутой” бириис оонньотуохпут диэн тылларын биэрбит этилэр. Ол биэрбит тылларын туппуттар. Харчы сүүйүөн баҕалаах дьон олус элбэх этилэр, билиэттэри пачканан атыыласпыттара. Дьэ ол кэнниттэн кулун тутар ый 7-тэн 8-ка түүн оонньоппуттар! Элбэх претенденнэртэн икки эрэ киһи сүүйбүт, кинилэр сүүйүллүбүт бирииһи аҥаар-аҥаарга үллэстибиттэр.
2014 сыллаах сүүйүү – 425 мөлүйүөн доллар. Калифорнияттан сылдьар Рэймонд Бакстон диэн пенсионер ыйы супту быраабынан (по праву) сүүйүллүбүт бирииһин кэтэспит этэ. Тоҕо олус өр кэтэспитий? Тоҕо диэтэххэ Рэймонд бэйэтинэн дьээбэлээх киһи – “приколист” эбит. Кини муус устар ый бастакы күнүн кэтэспит (1 апреля) уонна соруйан лотерея штабыгар “Звёздные войны” киинэттэн баар “Удача Джедаев да пребудет со мной” диэн суруктаах футболкалаах киирбит. Бакстон олус үөрбүт уонна сүүйбүтүн туһунан кылгастык: “Невероятно!” – диэбит. Дьэ бу дьээбэлээх пенсионер эбит!
425 мөлүйүөн доллар – 34,5 миллиард солкуобай.
2013 сыллаах сүүйүү – 488 мөлүйүөн доллар. Сүрүн бирииһи бу сырыыга араас куораттартан үс киһи сүүйбүт этэ. Биир билиэти Хам Лейккэ, Миннесота штатыгар атыыласпыттар, онтон иккини – Нью-Джерси штатыгар. Миннесотаҕа Пол Уайт диэн ааттаах киһи сүүйбүт, онтон Нью-Джерсига – сыалай 16 киһиттэн турар бөлөх уонна Марио Скарници диэн киһи сүүйбүттэр. Хас билиэт аайы нолуогу аахпатахха 86 мөлүйүөн доллар тиксэр.
2012 сыллаах сүүйүү – 587 мөлүйүөн доллар. Бу “шикарнай” сүүйүүнү икки гына аҥаардаабыттара: биирэ Аризонаттан сылдьар Мэтью Гуд диэн киһиэхэ, иккиһэ – Миссуриттан сылдьар Марк уонна Синди Хилл диэн кэргэнниилэргэ. Нолуоктар төлөммүттэрин кэннэ бэйэлэрин чаастара 192-лии мөлүйүөн доллар буолбут.
2013 сыллаах саамай улахан сүүйүү – 590 мөлүйүөн доллар. Уникальнай уонна фантастическай сүүйүүнү биир киһи ылбыт уонна сүүйүүтэ ол кэмҥэ аан дойду үрдүнэн соҕотох рекорднай джекпот буолбут! Аатырбыт Флорида штатыттан сылдьар Глория Маккензи диэн дьахтар 590 мөлүйүөн доллары сүүйбүт. Бу баар – дьиҥнээх “супер, гипер везение”!
2012 сыллаах саамай улахан сүүйүү – 640 мөлүйүөн доллар. Араас штаттартан үс араас куорат дьоно “Мега Миллионс” лотерея розыгрыһыгар сүүйүүнү “захваттаабыттар”. Улахан сүүйүү 640 мөлүйүөн доллартан турар, оччо улахан сууманы итэҕэйэр олус ыарахан. “Везунчиктарга” үһүөннэригэр 213-түү мөлүйүөн доллары биэрбиттэр.
2017 сыллаах сүүйүү – 758 мөлүйүөн доллар. 2017 сыллаахха атырдьах ыйын 23 күнүгэр “PowerBall” диэн лотереяҕа баара-суоҕа биир эрэ киһи сүүйбүт! Кини – Массачусетскэй медцентрга үлэлиир Мэвис Уончик диэн ааттаах медсестра. Соҕотох кыайыылаах буолан, Мэвис олус улахан сууманы сүүйбүт – 758,7 мөлүйүөн доллар! Хата дьахтарбыт аны медсестра эрэ хамнаһынан олорбот буоллаҕа дии…
2016 сыллаах сүүйүү – 1 млрд. 586 мөлүйүөн доллар. “Пауэрболл” диэн лотереяҕа саамай улахан, “умопомрачительнай” джекпоту тута үс мистер ылбыт. Саамай “удачливай”, бирииһи сүүйбүт дьон Калифорнияттан, Флоридаттан уонна Теннесситтэн сылдьаллар. Биирдии киһиэхэ 528 мөлүйүөн доллар тиксибит. “Везет же людям…” – диэн итини этэллэр.
2018 сыллаах сүүйүү – 1 млрд. 537 мөлүйүөн доллар. Саамай улахан джекпотунан “Mega Millions” лотереятын сүүйүүтэ – 1 миллиард 537 мөлүйүөн доллар ааҕыллар. Сүүйүү 2018 сыл алтынньы ый бүтүүтүгэр буолбута. “Счастливчик” – Южнай Каролина олохтооҕо. Кини аатын эппэккэ, инкогнито хаалыан баҕарбыт. Түөрт ыйы супту бирииһин ыла кэлбэтэх. Онтон 2019 сыллаахха олунньу ый бүтүүтүгэр Джейсон Курланд диэн юрист сүүйбүт харчытын ылбыт. 1 млрд. 537 мөлүйүөн доллар – 160 миллиард солкуобай. Биһиги Сахабыт сирин сыллааҕы бюджетын оруобуна аҥаара. Эбэтэр ити сүүйүүнэн Лена өрүһү туоруур муостаны туох да айдаана-куйдаана суох тутан кэбиһиэххэ сөп, өссө 30-ча миллиард солкуобай ордуоҕа!
* * *
Онон эһиги эмиэ лотерейнай билиэттэри атыылаһан көрүөххүтүн сөп, баҕар тугу эмэ сүүйүөххүт. Оттон тугу даҕаны сүүйбэтэххитинэ санааҕытын түһэримэҥ, тоҕо диэтэххэ ким эрэ сүүйэн үөрүө-көтүө буоллаҕа дии. Баҕар… Олоххо араас барыта буолааччы!
Бэлэмнээтэ Дмитрий СИВЦЕВ.
