Сааскы ылааҥы күннэр тураннар оҕо аймах таһырдьаттан киириэн баҕарбат. Киһи эрэ сүргэтэ көтөҕүллэр. Ыллыах-туойуох курдуккун.
Кэскил Юрьевич үлэтин чааһа бүтэн дьиэтигэр бараары суоппарын төлөпүөнүнэн ыҥырда. Истиэ эрэ кэрэх, Дьулус уол үрүҥ дьиэ ааныгар хорус гына түстэ. Тойоно настырыанньата өрө көтөҕүллүбүт аҕай. Киҥинэйэн ыллыы сылдьар. Сарсын командировкаҕа үс хонукка Сунтаарга көтөр. Куорат тыастаах-уустаах, сүпсүлгэннээх олоҕуттан сынньанарыттан астынар.
Кэскил Юрьевич көтөр аалынан күпсүтэн Сунтаар авиапордугар кэлэн түстэ. Бэйи, гостиницаҕа түһүөххэ дуу диэн баран, урут үрдүк үөрэх кыһатыгар бииргэ үөрэммит кыыһа манна баһылыктаан олорорун истэрэ, киниэхэ тиийиэххэ дуу дии санаата. Такси сакаастаат өр гыныа дуо, Виктория Викторовна дьиэтин таһыгар элээрдэн кэлэн такси тохтоото.
Виктория аан тоҥсуурун истэн арыйа биэрээт, Кэскил турарын көрөн наһаа соһуйда. Үөрэхтэрин бүтэриэхтэриттэн көрсүһэ иликтэр. Чочумча утарыта көрсөн турдулар. “Дьиэҕэ аас, мааны ыалдьыт буол”, – диэтэ Виктория. Ас-үөл тардан күө-дьаа кэпсэтэ олордулар. Кэскил көрдөҕүнэ Виктория өрүү да ис киирбэх сэбэрэлээҕэ өссө тупсан, Кэскил хараҕар кэрэтийэн көһүннэ. Вика Кэскили түс-бас тойон курдук ылынна. Виктория Викторовна баһылыгынан үлэлии олорор. Үлэтинэн-хамнаһынан, дьоҥҥо аламаҕай сыһыанынан дьон ытыктабылын ылыан ылар. Бу соторутааҕыта СӨ тыатын хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитин үрдүк аатын ылан сүргэтэ көтөҕүллэн сылдьар. Дьиэтигэр соҕотоҕун олорор. Ийэтэ Настаа уолун аахха сиэнин көрөн кыстаан олорор.
Устудьуоннуу сылдьан кылгас кэмҥэ Вика кэлтэй Кэскили таптаан утуйар уута уу буолбат, аһыыр аһа ас буолбат этэ. Кинини көрдөҕүнэ да ол күн дьоллоноро. Саҥардыы билсиһэн истэхтэринэ куорат кыыһа Эльвира Кэскили эрийэн ылбыта. Сотору кэминэн уруу ыһан, куоракка олохсуйан ньир-бааччы олороллор. Соҕотох кыыстаахтара Күннэй диэн ааттаах. Кэргэнэ “Алмаасэргиэнбааҥҥа” экономист.
Викалаах Кэскил устудьуон сылларын ахтан-санаан, бииргэ үөрэммит оҕолоро туох үлэһит буолбуттарын, ханна олороллорун ирэ-хоро кэпсэттилэр. Бачча тухары Вика хайа да эр киһилиин билсибэккэ, үлэ оргуйар үөһүгэр сылдьар. Тапталы көрдүүргэ бириэмэ суох. Сүрэхтиин сөбүлээн, дууһалыын долгуйан таптаабыт киһитэ Кэскил эрэ…
Түүн үөһэ буолла. Кэккэлэһэ олорон Кэскил Виканы уураан ылла. Ону эрэ күүппүттүү Виктория имэҥнээхтик уураста. Имэҥ-дьалыҥ оонньуута саҕаланна. Уҥа-таала таптастылар… Кэскил кэргэнэ ыалдьар буолан, имэҥнээхтик таптаспатаҕа ыраатта. Харахтарын симэн көрбөккө, уохтара харыар диэри таптастылар. Туох кистэлэ кэлиэй, Виктория иһигэр бүччүм санаалаах. Таптыыр киһититтэн оҕо үөскээтэр ханнык диэн. Имэҥнээх таптал диэн тугун кини да амсайдаҕа. Сааһыран эрэр дьахталлар оҕолоноллорун ким да сиилээбэт, хайгыахтарын эрэ сөп.
Сарсыарда астына-дуоһуйа таптаһан, суунан-тараанан, аһаан-сиэн баран Кэскил Юрьевич үөрэх управлениетыгар барда. Виктория Викторовна дууһалыын сылаанньыйан үөрэ-көтө үлэтигэр кэллэ. Киэһэ үлэтиттэн эрдэ кэлэн кус-хаас буһаран, алаадьы астаан, тоҥ балык кыһан, ханньаах туруоран Кэскилин кэтэһэн олордо… Күө-дьаа кэпсэтэ-кэпсэтэ аһаан, куустуһан-уураһан ахтыспыттыы таптаһан, таптал уотугар умайдылар. Кинилэр саҕа дьоллоох дьон суох курдук сананнылар…
Кэскил Юрьевич үөрэх управлениетын үлэтин-хамнаһын билсэн, сыалын-соругун ситэн киэһэ Викатыгар үөрэ-көтө кэллэ. Киирээт сыгынньахтанаат да Викатын имэҥнээхтик уураата, кууста. Көтөҕөн илдьэн дьыбааҥҥа сытыаран имэрийэн-томоруйан, имэҥнээхтик таптастылар. Суунан-тараанан, минньигэстик аһаан баран, ороннорун оҥостон эрдэттэн ахтыспыттыы таптаһан хоннулар… Сарсыарда аһыы олорон Виктория: “Имэҥнээх, күүстээх тапталтан оҕо үөскээбит буоллаҕына дьоллоох буолуом этэ”, – диэхтээтэ. “Эһиги олоххутугар хара мэҥи түһэриэм суоҕа, оҕобун бэйэм иитэр кыахтаахпын”, – диэн сыллаан-уураан таптаһан ыытта.
Кэскил Юрьевич барбыта үс ый буолла. Виктория кэнники бириэмэҕэ ас сытын тулуйбат. Тымныы мартышканы, тоҥ балыгы сиэн баҕарар. Ыарахан буолбутун биллэ. Киэһэ утуйарыгар үөскээбит оҕотун таптаан имэрийэр-томоруйар, кэпсэтэр. Кэскилигэр махтанар.
Сэтинньи ый ортотугар кылбардык уол оҕону төрөтөр. Кыыһа оҕоломмутуттан ийэтэ Настаа үөрэн көтүөн кыната эрэ суох. Уолун аҕатын аатынан Кэскил диэн сүрэхтиир. Уола аҕатын көрбүтүнэн төрөөбүт. Ый буолан баран Кэскилгэ уол оҕону төрөппүтүн, кини аатын биэрбитин төлөпүөнүнэн этэр. Кэскил истэн баран үөрүү бөҕө. Мин көмөлөһүөм диэбитин аккаастаата: “Мин эйигиттэн тугу да эрэйбэппин, дьоллоохпун, – диэтэ. – Ити кэннэ сибээстэһэн бүтүөх”, – диэтэ. Виктория оҕону үчүгэйдик иитэригэр Кэскил бүк эрэнэр.
Олох иннин диэки тоҕо дьулуруйан баран иһэр. Кыыстара Күннэй экономист идэтин баһылаан “Алмаасэргиэнбааҥҥа” үлэлиир. Виктория уола үрдүк үөрэх кыһатыгар юридическайга үөрэнэр.
Виктория Викторовна командировкаҕа Дьокуускайга кэлэ сылдьан уолу аҕатын кытта көрсүһүннэрэр. Уоллуу аҕа эйэ-дэмнээхтик кэпсэтэллэр. Сити күнтэн устудьуон киһиэхэ аҕата харчынан, сыаналаах таҥаһынан көмөлөһөр. Кэскил аҕатын убаастыыр.
Биир киэһэ аҕата уолунуун “Махтал” эрэстэрээҥҥэ аһыы олордохторуна кыыһа Күннэй дьүөгэтинээн киирэн кэлэллэр. Кэскил Юрьевич кыыһыгар билиһиннэрэр: “Бу быраатыҥ Кэскил, юридическайга үөрэнэр”. Кыыс кыыһыра түһүө дии санаабыта, хата кыыһа уолу кууһан, сыллаан ылбыта. Хаан тамайыыта күүстээх буоллаҕа. Кэскил уолун уопсайыгар илдьэн биэрдэ. Күннэй Кэскиллиин доҕордуу буоллулар. Быраатынаан киинэҕэ, театрга сылдьаллар.
Күннэй быраатын дьиэтигэр аҕалла. Ийэтэ Эльвира көрөн баран “сык” гына түстэ. Кэскил Юрьевич эдэрин курдук үкчү. “Бу быраатым Кэскил”, – диэтэ. Ийэтэ тугу да саҥарбата. Аҕалара Эльвираҕа: “Уолум Кэскил, билсэн кэбис”, – диэтэ. Аҕалара кэлэн киэһэ аһылыктарын күө-дьаа аһаатылар. Кэскил Юрьевич сүрэҕэр сөҥөрө сылдьыбыт кистэлэҥэ арыллан, бары эйэ-дэмнээхтик уопсай тылы буллулар.
Сыл – хонук. Кэскил дипломун ылар үөрүүлээх күнүгэр ийэтэ Виктория Викторовна тиийэн кэлэн Акыымаптарга биир иллээх дьиэ кэргэн курдук үөрэ-көтө бырааһынньыктаатылар. Олох салҕанар…
Харыстаана КАРДАШЕВСКАЯ.
