Доллар61.32 Евро75.65
-1 °С
Аватар пользователя admin
admin 14:30 в 11.04.20180 9

Правительство отчуотугар

– Пенсиябыт үрдээбэт!

– Суох, оннук буолбатах. Пенсия сылын ахсын индексациялана турар.

– 200 солкуобайынан эрэ үрдээбитэ.

– Хайа, итинтиҥ бүтүн биэс бухааҥка килиэп дии! Сэрии саҕана хайдаҕын санааҥ – киһиэхэ 200 грамм килиэп тиксэрэ. Эһиги буоллаҕына... Кыбыстыах да баар эбит!

– Оттон эмиэ да оннук курдук... Оттон кредит бырыһыана тоҕо олус үрдүгүй? Бырабыыталыстыба кыайан кыччаппат дуо?

– Биһиги ону дьаһайбаппыт, бааннар төһө бырыһыаны олохтуулларын бэйэлэрэ билэллэр.

– Үүт харчытын үрдэтэргит буоллар.

– Ону биһиги быһаарбаппыт, Ил Түмэн депутаттара быһаараллар.

– Саатар туттарбыт үүппүт харчытын кыайан ылбаппыт. Тоҕо маннык балаһыанньа үөскээтэ?

– Дьэ, ол куһаҕан. Биһиги бэлиэтэннибит, Тыа хаһаайыстыбатын министерствотыгар сорудах биэриэхпит – быһаарыстыннар.

– Өртөөһүнү тоҕо бобоҕут? Сир-дойду барыта сэтиэнэх буолан бүттэ.

– Сылын ахсын сүүһүнэн тыһыынча гектар сир уокка былдьанар. Ама, ону өйдөөбөт буоллаххытый? Сэрэниэххэ наада.

– Мелиорацияҕа диэн сыл аайы харчы көрүллэр дииллэр. Ол үлэни биһиги көрбөппүт, үп-харчы суох аатырар. Тоҕо?

– Тоҕо даа? Бу боппуруоһу чуолкайдыахпыт. Кырдьык да, оннук диэн сыыһа буоллаҕа!

– Баһылыкпыт аймахтаһыыны, куомуннаһыыны тэрийэн олорор.

– Дьэ ол бэйэҕит дьыалаҕыт. Тоҕо талбыккытый? Тулуйаргытыгар тиийэҕит.

– Оскуолабыт эргэрбитэ сүүрбэччэ сыл буолла, хаһан саҥа тутуллар? Бырабыыталыстыбаттан сылын аайы ыйытабыт даҕаны, туох да хамсааһын тахсыбат.

– Бу боппуруос хонтуруолга турар. Кэтэһиҥ. Сүүрбэ сыл кэтэспиккит дии, өссө уонча сылы ама тулуйбат үһүгүт дуо? Харчы көһүннэ да үбүлээһини саҕалыахпыт.

– Хамнас араастаһыыта олус улахан: эһиги чиновниктар уонна Ил Түмэҥҥэ үлэлиир депутаттар хамнаскыт хас эмэ сүүһүнэн тыһыынча, биһиги буоллаҕына нэһиилэ 15-20 тыһыынчаны ылабыт. Ону да үлэ баар буоллаҕына. Тоҕо оннугуй?

– Ону Ил Түмэҥҥэ талбыт депутаттаргытыттан ыйытыҥ. Кинилэр сокуону ылыналлар, ол иһигэр бюджет үлэһиттэрин хамнаһын кээмэйин эмиэ.

– Ол аата эһиги кыттыгаскыт суох дуу? Тоҕо бэрдэй...

– Отой кыттыгаспыт суох. Чэ, сокуон барылын баҕар оҥорон киллэриэхпит. Оттон ону сокуон гынан оҥорооччу эһиги талбыт депутаттаргыт ээ.

– Оннук эбит дуу...

– Оннук буолбакка!

– Оттон эһиги, уопсайынан, тугу эмэ быһаарар дьоҥҥут дуу, суох дуу?

– Хайдах быһаарыахпыт суоҕай!

– Оччоҕуна тоҕо биир да ыйытыыга сөптөөх хоруй суоҕуй?

– Тыый даҕаны! Барытыгар хоруйдаатыбыт ээ. Чэ, отчуот бүтэн эрэринэн, түмүк тылы этэбин. Доҕоттор! Эһиги этиилэргит саамай сөптөөхтөр. Кырдьык, балаһыанньа ыарахан. Правительство бу боппуруостарынан дьарыктанар. Бэйэҕит билэҕит, дойду үрдүнэн ыарахан балаһыанньа үөскээн турар: АХШ уонна Арҕааҥы дойдулар туох да сылтаҕа суох, аҥаардас дойдубутун айгыратар сыалтан экономическай санкциялары биллэрдилэр.

– Оттон ол санкциялары коррупционер чиновниктары уонна уоруйах олигархтары утары биллэрбиттэрэ дии.

– Оннук буолбатах. Хас биирдии чиновник уонна олигарх кэтэҕэр сүүһүнэн тыһыынча, мөлүйүөнүнэн киһи баар. Онон санкцияны Россия дьонугар – 146 мөлүйүөн киһиэхэ барытыгар биллэрдилэр. Тоҕото өйдөнөр: дойдубутун ис-иһиттэн ыһан, куорҕаллаан бэйэлэрэ туһанаары гыналлар. Кинилэр оннукка үөрүйэхтэр, тоҕо диэтэххэ аан дойду үрдүнэн араас государстволарга итинниги оҥорбуттара. Ол чуолкайдык көстөр: ол дойдуларга ыһыллыы-тоҕуллуу, сэрии, мөлүйүөнүнэн дойдуларыттан куоппут дьон...

– Бээрэ, ол ханна эрэ ыраах, тас дойдуларга буоллаҕа дии. Биһиги онно туохпут сыһыанай?

– Бэйэни хаһан да сэнэммэт куолу. Дойдубут уйгута хас биирдии киһиттэн тутулуктаах. Эйигиттэн, эйигиттэн уонна эйигиттэн! Биһиги эрэнэбит: эһиги барыгыт көмөҕүтүнэн биһиги, били Аҕа дойду сэриитин кыайбыппыт курдук, бу да сырыыга кыайыахпыт! Билэҕит дии, тас өстөөхтөр биһиги Улуу Кыайыыбыт дьиҥ суолтатын суурайа сатыылларын. Онно киирэн биэрии – улахан алҕас. Сэрэниҥ, тас өстөөхтөр биһиги испитигэр өтөн киирэн куорҕаллыыр үлэни саҕалаабыттара ыраатта. Ол да иһин араас туора-маары саҥалар иһиллэр буоллулар. Оннукка киирэн биэримэҥ – куорҕаллыыр, салалтаны мээнэ-мээнэ кириитикэлиир дьыалаҕа кыттыһымаҥ. Өстөөххө ол эрэ наада. Ол эрээри өстөөх төһө да киитэрэйин, уодаһыннааҕын иһин биһиги эрэнэбит: кинилэр идэмэрдээх санаалара туолуо суоҕа. Оччолоох буолуох ыарахаттары көрсүбүппүт, тулуйбуппут. Бу да сырыыга тулуйуохпут! Оннук буолбат дуо, доҕоттоор?

– Оннук ини... Оннук-оннук.

– Дьэ, бэрт да кэпсэтии буолла, доҕоттор... Чэйиҥ, аны правительство үлэтин сыаналыыбыт: хаһы туруораҕыт?

– Итиччэ үлэ бөҕөтүн үлэлии сылдьар дьоҥҥо “түөрдү” буоллаҕа... Суох, “биэһи”!

– Ураа, доҕоттоор!

– Ураа-аа!..

– Уруй-айхал!

– Уруу-уй!!!...

– Тахсан оһуохайдыаҕыҥ!

– Оннуок!..

 

Айсан.